Zabava

Uoči velikog finala 70. Pjesme Evrovizije u Beču, šef presa crnogorske delegacije Jakov Leon u razgovoru za Radio Kotor sumirao je utiske o nastupu Tamare Živković, kompleksnosti takmičenja i dugoročnom značaju koji ovaj festival ima za domaće autore i javni servis.

Iako su reakcije evrovizijskih fanova i društvenih mreža uoči prvog polufinala slale jake signale da Crna Gora ima realne šanse za prolazak u finale, to se, nažalost, nije desilo. Kako ističe dugogodišnji pratilac i nekadašnji član organizacije unutar Evropske radiodifuzne unije (EBU) Jakov Leon, Pjesma Evrovizije je izuzetno kompleksna slagalica u kojoj se u isto vrijeme mora poklopiti ogroman broj djelova.

Jedan od prvih izazova sa kojima se mala zemlja suočava jeste sama prepoznatljivost na mapi. Osim geografske i demografske pozicije, koja diktira i manji broj glasova dijaspore, veliku ulogu igra i sam pritisak scene. Za svakog izvođača, pa i onog najiskusnijeg, izlazak pred evrovizijsku produkciju predstavlja ogroman stres. Tamara Živković je, prema riječima šefa presa, na prvoj probi bila zatečena kompleksnošću čitavog sistema, ali je svakim narednim izlaskom na scenu bila sve bolja.

Iako su postojali komentari da je interpretacija za žiri bila nešto lošija, Leon naglašava da je Tamara, u poređenju sa mnogim izvođačima koji su obezbijedili plasman u finale, svoju pjesmu otpjevala daleko bolje i sa manje falševa. Ipak, činjenica da je pjesma izvedena na maternjem jeziku, u kombinaciji sa vizuelno mračnijim nastupom, uticala je na konačan ishod.

Ono što hrabri čitav tim jesu egzaktni podaci sa terena. Kompozicija Borisa Subotića, koja uspješno spaja moderne evrovizijske motive sa elementima crnogorske tradicije i kulture, već je prešla milion slušanja na striming platformama, što se rijetko dešavalo sa ranijim crnogorskim predstavnicima.

„Iskreno, kada sam prvi put čuo demo snimak uoči Montesonga, bio sam prilično ravnodušan. Međutim, drago mi je što sam sam sebe demantovao. Reakcije publike i činjenica da ljudi skaču uz ovu pjesmu pokazuju da smo napravili dobar posao“, iskren je Leon. Promocija je ove godine rađena u kontinuitetu, a snimljene su i posebne obrade. Ipak, tim preuzima i samokritiku – njemačka verzija pjesme, koju je radio austrijski duo Abor i Tina, trebalo je zbog PR-a i glasanja publike sa njemačkog govornog područja da bude objavljena znatno ranije.

Nakon još jednog neulaska u finale, u domaćoj javnosti se neminovno ponovo otvaraju stara pitanja: Zbog čega Crna Gora troši novac na ovo takmičenje i da li uopšte treba da učestvuje?

Leon, koji važi za jednog od najvećih zagovornika crnogorskog učešća, nudi vrlo jasnu finansijsku računicu. S obzirom na to da se evrovizijske kotizacije obračunavaju prema bruto društvenom proizvodu i veličini tržišta, Crna Gora plaća srazmjerno mali dio. Cjelokupan projekat, koji uključuje organizaciju nacionalnog festivala Montesong i odlazak na Eurosong, državu košta između 200 i 250 hiljada eura.

„To jeste ozbiljan novac za Crnu Goru, ali RTCG ima pristojan budžet za tako malu zemlju, a u poređenju sa drugim državama, to je nevjerovatno mala suma. Pogledajte samo koliko se novca, sigurno preko 100 hiljada eura, potroši po raznim opštinama na nižerazredna takmičenja. Zašto je onda Evrovizija, koja donosi ogromnu promociju zemlji, odjednom problem?“, pita Leon.

Suština priče, prema njegovim riječima, uopšte nije u samom Eurosongu. Kada su prije nekoliko godina Danijel Alibabić, Vladana Vučinić i on pokrenuli ideju o obnovi nacionalnog izbora, cilj je bio stvaranje trajne muzičke platforme.

„Evrovizija je na kraju najmanje bitna. Bitno je da javni servis ima platformu za muzičare, autore i nove talente. Trenutno imamo situaciju da većina crnogorskih autora, ako želi ozbiljnu karijeru, mora da ide u Srbiju ili druge zemlje u susjedstvu. To ne smije da bude slučaj. Niko ne može da me ubijedi da Crna Gora ne može finansijski da zaokruži jednu takvu platformu“, kategoričan je Leon.

On se prisjetio i svog nekadašnjeg verbalnog sukoba sa pokojnim direktorom RTS-a Aleksandrom Tijanićem, koji je u jednom momentu ukinuo Beoviziju zbog skandala i nedostatka novca, birajući interne predstavnike. Tijanić mu je kasnije, u privatnom razgovoru, priznao da je Leon bio u pravu: kakav je to javni servis koji ne može sebi da priušti organizaciju nacionalnog izbora i odlazak na Evroviziju?

Zaključak šefa presa crnogorske delegacije je jasan – umjesto konstantnog i iscrpljujućeg preispitivanja da li uopšte treba učestvovati, fokus javnosti i struke treba da se pomjeri ka kreiranju što boljeg koncepta, biranju pravih pjesama i pametnijem PR nastupu u budućnosti. Crna Gora mora ostati u evrovizijskoj igri, jer je to prostor u kojem je zemlja vidljiva, a domaća muzička scena živa.

Kompletan razgovor sa Jakovom Leonom možete čuti u reprizi Vikenda bez dnevnog reda u petak 22. maja od 18 sati.

(tekst: Saša Karajović; foto: stop kadar RTCG / DAN)