Kultura

MARIBOR – U autentičnom ambijentu Minoritske crkve, 21. marta premijerno je izvedeno novo djelo istaknute autorke Karmine Šilec pod nazivom „Dara i Stana“. Ovo kompleksno ostvarenje, koje sama autorka definiše kao „hibridno muzičko-scensko-pripovjedno djelo“, ispraćeno je višeminutnim ovacijama slovenačke publike.

Projekat na inovativan način suprotstavlja dvije dijametralno različite sudbine žena rođenih u Crnoj Gori: Stane Cerović (1936), posljednje crnogorske virdžine iz sela Tušina kod Šavnika i Darinke Matić Marović (1937), proslavljene dirigentkinje i profesorke emeritus rođene u Herceg Novom.

Kroz prizmu fenomena „drugosti“ i institucije zakletih djevica, radnja propituje društvene okvire patrijarhalnog nasljeđa, analizirajući da li je Stanino prihvatanje muškog identiteta bilo čin egzistencijalnog nasilja ili put ka ličnom iskupljenju. Nasuprot tome, osvijetljen je Darinkin profesionalni uspon, čiji je prodor u tradicionalno muški svijet dirigovanja predstavljao revolucionarni iskorak za tadašnje jugoslovensko društvo.

Predstava je koncipirana kao diptih koji se odvija na dvije lokacije unutar crkve: Informans sa scenskim istraživanjem biografija i društvene uklopljenosti protagonistkinja i Koncertni performans - umjetničku simbiozu savremenog izraza ansambla „Kebataola“ iz Maribora i arhaičnih crnogorskih napjeva Ženske pjevačke grupe „Đude“ iz Kolašina.

Poseban fokus stavljen je na upotrebu gusala. „Inspiraciju smo pronašli u guslarstvu kao antičkoj formi pripovijedanja, ali uz ključni zaokret: instrument dekonstruišemo i koristimo ga kao savremeno sredstvo komunikacije“, ističe Šilec, koja potpisuje konceptualni dizajn, kompoziciju i tekst. Projekat je nastao kao razvojna ideja KotorArta, a autorski tim pored Karmine Šilec čine scenograf Dorian Šilec Petek, dizajner svjetla Andrej Hajdinjak, dizajner zvuka Danilo Ženko i saradnik za crnogorsko plesno-muzičko nasljeđe Davor Sedlarević. Produkciju su podržali Ministarstvo kulture Slovenije, Opština Maribor, KotorArt i Centar za kulturu Kolašin čime je još jednom potvrđena važnost regionalne kulturne saradnje u kreiranju progresivnih umjetničkih formi.

Autor fotografija: Dorian Šilec Petek