Kultura

Svečanim programom pod nazivom „Trajanje“, sinoć je na Trgu ispred Katedrale Svetog Tripuna otvoreno jubilarno, 25. izdanje Međunarodnog festivala KotorArt.

Na Dan državnosti Crne Gore, Kotor je još jednom postao velika otvorena scena, okupljajući brojne ljubitelje umjetnosti, predstavnike javnog, kulturnog i diplomatskog života, kao i goste iz zemlje i inostranstva.

Publika je imala priliku da prisustvuje prvom izvođenju monumentalnog djela „Triptihon“ Ivana Brkanovića pred crnogorskom publikom, kao i premijeri kompozicije „Pjesme muzici“, nastale po narudžbi KotorArta. Djelo je komponovao Mladen Tarbuk na stihove don Branka Sbutege.

Koncert su izveli Bokeljski simfonijski orkestar i Akademski hor „Ivan Goran Kovačić“, jedan od najuglednijih hrvatskih horova sa gotovo osam decenija bogate tradicije. Uz njih su nastupili sopran Mihaela Kristina Mlinarić, tenor Reza Fekri i bariton-bas Krešimir Stražanac, pod dirigentskom palicom maestra Mladena Tarbuka.

Nakon izvođenja državne himne, prisutnima su se obratili generalni i umjetnički direktor KotorArta Ratimir Martinović, predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić, šef područne Kancelarije UNESCO-a Siniša Šešun, ministarka kulture i medija Tamara Vujović i predsjednik Vlade Crne Gore Milojko Spajić.

„Kotor je kroz svoju bogatu istoriju preživljavao razne potrese, prirodne i ljudske. Večeras, 25. godinu zaredom, još jednom dokazujemo da su naša samosvijest i otpor upravo ono što čini naše najjače žile kucavice. Neka narednih 25 godina Kotor Art-a kucaju glasnije, ponosnije i snažnije nego ikad. Srećan vam Dan državnosti“, kazao je Ratimir Martinović, generalni umjetnički direktor festivala.

Predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić istakao je da je trajanje najveći domet ljudskog djela.

„Trajanjem se nadilazi ljudska priroda, prkosi vremenu, trajanjem se izdvaja iz truležne močvare prolaznosti. A kako govoriti o vremenu, prolaznosti i trajanju na ovom mjestu. Tu, ispred vas, već 12 vjekova počiva i bdi nad ovim gradom Sveti Tripun? Oko nas su zidine koje u različitim oblicima već milenijum štite grad. U zgradi iza nas nalazi se jedan od prvih pisanih spomena Crne Gore, star više od šest vjekova. Kotor je simbol trajanja i opstanka, ali je Kotor nešto mnogo više od toga. Perikle je rekao da ono što ostavljamo iza sebe nije uklesano u spomenike, već utkano u živote drugih ljudi. A Kotor je utkao sebe u nebrojene generacije, uvezao i utemeljio Crnu Goru sobom. Zato večeras, obilježavajući trajanje Kotor Arta, možemo, kao i uvijek na ovoj sceni, pitati i sebe i druge: šta je razlog našeg trajanja? Koji je to pucanj naše puške koji će odjekivati u vjekove? Šta ćemo uklesati u Kotor i u Crnu Goru, što će oni u naše ime utkati u živote svih onih koji dolaze poslije nas“, poručio je Jokić.

Šef područne Kancelarije UNESCO-a Siniša Šešun naglasio je da je Kotor oduvijek bio prostor u kojem su suživot i međusobno poštovanje činili sastavni dio svakodnevnog života.

„Kotor Art nastavlja ovu izuzetnu tradiciju, promovišući i čuvajući ove univerzalne vrijednosti kroz promociju umjetničke izvrsnosti i bogatog kulturnog naslijeđa ove regije. Tokom proteklih 25 godina, Kotor Art je prerastao okvire međunarodnog umjetničkog festivala. Festival s ponosom podstiče uključivanje lokalne zajednice, jača svijest o značaju zaštite materijalne i nematerijalne kulturne baštine i pokazuje kako savremeni umjetnički izraz može udahnuti novi život jednom gradu i istorijskim prostorima“, akcentovao je Šešun.

Ministarka kulture i medija Tamara Vujović kazala je da 25 godina KotorArt festivala predstavljaju mnogo više od niza uspješnih sezona.

„Toliko trajanje govori o istrajnosti jedne ideje, o posvećenosti ljudi koji su razumjeli da se povjerenje publike stiče polako, da se umjetnička izvrsnost gradi svakim novim izazovom. Jubileji nas podsjećaju da vrijeme ne predstavlja samo slijed godina, već prostor u kojem se provjerava snaga jedne ideje, snaga zajedništva i stvaralaštva“, navela je Vujović.

Premijer Milojko Spajić istakao je da postoje gradovi koji imaju istoriju i gradovi koji jesu istorija.

„Kotor pripada onoj rjeđoj vrsti: gradu čiji su zidovi, ulice i zvona vjekovima čuvali nešto što se ne da osvojiti ni ponoviti – identitet. Zato UNESCO nije Kotoru dodijelio zaštitu. UNESCO je samo prepoznao ono što je Kotor sam sebi odavno dodijelio: obavezu da traje“, kazao je Spajić.

Dodao je da postoji još jedan dragulj crnogorske baštine.

„Postoji još jedan dragulj naše baštine, možda najživlji od svih, jer se ne čuva u vitrini, već se nosi na ramenima i predaje s koljena na koljeno. Bokeljska mornarica je na UNESCO reprezentativnoj listi nematerijalne baštine čovječanstva upisana kao, za sada, jedino nematerijalno dobro Crne Gore. I zato mi je posebna čast da večeras pozovem malog admirala, najmlađeg člana Bokeljske mornarice, Krsta Petrovića, da pokrene zvona katedrale Svetog Tripuna i označi svečani početak jubilarnog 25. festivala Kotor Art.“

„U ime oproštaja, pomirenja i ljubavi, zvona zvonite“, izgovorio je mali admiral Bokeljske mornarice Kotor, nakon čega su zvona Katedrale Svetog Tripuna označila svečani početak jubilarnog izdanja Međunarodnog festivala KotorArt.

Ovogodišnji program otvaranja nosio je snažnu simboliku. Festival je obilježio 120 godina od rođenja Ivana Brkanovića, kompozitora rođenog u Kotoru, čije je monumentalno djelo „Triptihon“ prvi put izvedeno pred crnogorskom publikom.

Istovremeno, KotorArt je odao počast don Branku Sbutegi, jednom od svojih osnivača, povodom dvije decenije od njegove smrti, podsjećajući na čovjeka čija je vizija ostavila dubok i trajan trag u kulturnom životu Crne Gore. Premijerno je izvedena kompozicija „Pjesme muzici“, koju je, po narudžbi KotorArta, napisao maestro Mladen Tarbuk na stihove don Branka Sbutege. Novo djelo predstavlja umjetnički dijalog između poezije i muzike, ali i svojevrsni most između nasljeđa koje je don Branko ostavio i savremenog umjetničkog izraza.

Pred publikom su sada sedmice ispunjene bogatim programom – koncertima, pozorišnim predstavama, književnim večerima, izložbama i drugim umjetničkim sadržajima koji će tokom ljeta Kotor i Boku kotorsku ponovo pretvoriti u jednu od najznačajnijih kulturnih pozornica regiona.

Svečanom otvaranju, između ostalih, prisustvovali su predsjednik Skupštine opštine Kotor Vojin Batuta, potpredsjednik Opštine Kotor Stojan Milović, direktor Turističke organizacije Kotor Jovan Ristić, direktorica OJU „Muzeji“ Dušica Ivetić, kotorski biskup fra Mladen Vukšić, gradonačelnik Sarajeva Samir Avdić, kao i brojni predstavnici institucija i organizacija.

Kako organizatori navode, Međunarodni festival KotorArt ističe se umjetničkim kvalitetom i jedinstvenim koncepcijama svojih programa, a Vlada Crne Gore proglasila ga je festivalom od posebnog značaja za kulturu. Pokrovitelji festivala su UNESCO, Ministarstvo kulture i medija i Opština Kotor.

Više od dvije decenije KotorArt obogaćuje kulturnu i turističku ponudu Crne Gore, okupljajući široku mrežu lokalnih, nacionalnih i međunarodnih partnera iz oblasti kulture i turizma. Kvalitet programa potvrđuju i podrška Evropske unije, Fonda za Zapadni Balkan i Fondacije za otvoreno društvo, nagrada Wild Beauty Award za najbolju manifestaciju, EFFE oznaka Evropske festivalske asocijacije, kao i članstvo u Evropskoj asocijaciji festivala (EFA) i asocijaciji Silk Road Festivals u Šangaju.

Tekst: Nataša Janović
Foto: KotorArt