Kultura

Svetosavskom akademijom, sinoć u crkvi Svetog Nikole, počele su Savindanske svečanosti 2024. godine, u organizaciji Srpske pravoslavne crkvene opštine kotorske i Srpskog pjevačkog društva (SPD) Jedinstvo (1839).

Prisutne je najprije pozdravio arhijerejski namjesnik kotorsko-tivatski, protojerej Nemanja Krivokapić, a zatim se obratio mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije Mićović.

,,Praznik Svetog Save, donosi veliku radost svima nama. Ovaj praznik proslavljamo u hramovima, na svetim bogosluženjima, ali i svenarodno na mnogim svečanostima u kojima učestvuje cijeli srpski narod sa sva četiri kraja svijeta. U proslavi uzimaju učešća, djeca, omladina i profesori i stari i mladi. Svi se radujemo i pokazujemo da je Sveti Sava ušao u dušu srpskog naroda i da nas on i dalje vodi“, kazao je mitropolit Joanikije.

Kako dodaje, sveti ljudi, a time i Sveti Sava dotakli Božije vječnosti i sjedinili se sa njome, tako da su oni u našoj sadašnjosti i budućnosti.

,,Sveti Sava je Hristov apostol, apostol poslije svetih apostola, jer Gospod Isus Hristos nije poslao samo 12 apostola, nego svaki propovjednik riječi Božije, svaki svjedok Jevanđelja, pravi i istiniti, poput Svetoga Save, on je apostol. Sveti Sava je ne slučajno, već zasluženo, dobio i taj epitet ravnoapostolni,  pošto je on prvi srpski arhiepiskop onaj koji nas zastupa pred prestolom Božjim. On je taj sa kojim se identifikovao i poistovjetio naš rod od davnih vremena do danas, a evo nismo našli drugu ličnost sa kojom bi se identifikovali u našem rodu, gdje su se i oni najveći posle njega sa njime poistovjećivali, do Svetog Arsenija  čije mošti počivaju u manastiru Ždreboaniku u Crnoj Gori, pa do Svetog  vladike Nikolaja, Patrijarha Pavla i do blaženopočivšeg mitropolita Amfilohija”, navodi mitropolit Joanikije.

Profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore, prof. dr Drago Perović, u besjedi je najprije rekao da ne samo na Savindan, već i u sve dane naše, za nas se moli Sveti Sava.

,,Božija pomoć i molitva njegovih spasitelja, jednako činodejstvuju među nama i u nama, jer onaj koji je sve njih izabrao za svoje jednostopce izabrao je i nas svestopne da se preko njih u slavi i zajednici našeg Gospoda i pre-pre našeg Svetog Save uzdižemo u čovječnosti, koja svoje ime opravdava samo ako je hristolikost i bogolikost.

U ovom danu koji je u oreolu Savindana, kada nam je najočiglednije da je svaki savostopac-hristostopac, kada se moja ništožnost spušta od nedavnih bogougodnih građana, od manastira Svetog Save pod Orlinom i izvora Svetog Save u Goliji, pod viševjekovne kotorske gradine, kada pokušavamo da uvidimo šta je bogolika geografija uradila za hristoliko-savoliku istoriju, i obrnuto”, naveo je profesor Perović.

Kako ističe, nekoliko godina prije nego je princ Rastko napustio svoju Humsku prinčevinu, župan Stefan Nemanja “se upustio u služeće vladanje Kotorom”.

,,Stari antički grad oplemenjen je nemanjićkim duhom, i mi danas jesmo Svetosavci, i vi jeste Kotorani samo dok istorijski oplemenjujemo i oplemenjujete ovu Božiju prirodnu ljepotu, dok kotorsko dušu štitite kao što njegovo srce štite bužanska krila, Lovćen i Orjen, kao simboli čovjeku bogomdane slobode. Ta sloboda bila je antička, aristotelovski ideal kako jedan grad/polis brani sama geografija, svojom bogostvorenom vodom i bogomkaljanim kamenom” kazao je, između ostalog, u besjedi profesor Perović. 

U ime SPD “Jedinstvo” govorio je Petar Bukilica, koji se osvrnuo na postignute uspjehe u protekloj i planove za ovu godinu.
Nastupili su dječiji i mješoviti hor SPD Jedinstvo. Izvedene su numere: O srpska mlada nevina čeda, Djelo Svetog Save, Mileševski anđeli, Bogorodice djevo, Tri su ‘tice, Koljada koljadka, Slava vo višnjih Bogu, kao i himna SPD “Jedinstva” i Svetosavska himna, uz pratnju mandolinskog ansambla SPD “Jedinstva”, Ane Mihaljević (klavir) i Petra Bukilice (gitara). Horom su dirigovali Ivana Krivokapić i Mihailo Lazarević, a pjesmu Vojislava Ilića “Sveti Sava”, recitovao je Uroš Bjelanović.

Između ostalih, Svetosavskoj akademiji su prisustvovali predsjednica Skupštine opštine Kotor Maja Mršulja i potpredsjednik Opštine Kotor Siniša Kovačević. 

Tekst i foto: Tamara Vuković