Kultura

U srijedu, 19. avgusta, na sceni Između crkava, sa početkom u 21 čas, biće prikazana predstava „Život provincijskih plejboja nakon Drugog svjetskog rata ili Tuđe hoćemo – svoje ne damo“ u režiji i dramaturgiji Ivana Penovića po tekstu Dušana Jovanovića. Predstava je prošlogodišnja produkcija „Grada teatra“ Budva sa Beogradskim dramskim pozorištem, Beograd, Mesnim gledališčem, Ljubljana i NU Dramskim teatrom Skoplje, a realizovana je povodom obilježavanja petogodišnjice smrti Dušana Jovanovića. Predstava se igra na svim jezicima bivše Jugoslavije, što je najbolja potvrda da pozorište može da prevaziđe sve podjele.

Od budvanske premijere, održane 10. avgusta 2025. godine, predstava je nastavila svoj put kroz region. Gostovala je na festivalima „Ohridsko ljeto“ u Ohridu i „Ulysses“ na Brionima, a potom je izvedena i na scenama sva četiri koproducenta. Premijerno je predstavljena u Dramskom teatru Skoplje 31. oktobra 2025, u Beogradskom dramskom pozorištu 1. decembra 2025, dok je ljubljanska premijera u Mestnom gledališču Ljubljana održana 4. februara 2026. godine. Time je predstava, od svog prvog izvođenja u Budvi, izgradila značajan regionalni festivalski i teatarski život.

Na sajtu Beogradskog dramskog pozorišta je navedeno da se: “Komedija Život provincijskih plejboja posle Drugog svjetskog rata ili tuđe hoćemo – svoje ne damo donekle izdvaja iz ranog dramskog opusa Dušana Jovanovića, zadržavajući formu komedije. ‘Plejboji’ su napisani 1972. godine, a prvi put su izvedeni u MGL-u godinu dana kasnije. Napisani su u duhu seksualne revolucije i proljeća 1968. godine, kao i pod uticajem okolnosti tadašnje Jugoslavije na koje su reagovali umjetnici najmlađe generacije. U njihovim djelima prisutan je tzv. ludizam – specifičan odgovor na ‘teške’ teme koje je pokrenula posleratna generacija. Ludizam se karakteriše potpunim odsustvom bilo kakve potrage za smislom, odgovorima ili rješenjima za ljudske egzistencijalne teškoće; on radije prihvata stvari takvima kakve jesu i, umesto da traži izlaz iz nevolje, dopušta da se događaji odvijaju kroz opuštenu igru. Sve ovo važi i za ‘Plejboje...’. To je vrtlog žive erotike, mladosti i neobuzdane, vječito nezasite strasti. Ipak, između redova se može naslutiti i praznina, sujeta i egoizam društva koje stalno juri za užitkom. Danas, pola vijeka posle '68, sujeta i besciljnost ostaju aktuelne, a pridružuju im se i potraga za novcem i egzistencijalni strah”.

Ivan Penović je mladi hrvatski dramaturg, dramski pisac i reditelj, koji se svojim integralnim i angažovanim pristupom već svrstava među najuzbudljivije autore u regionu. Od 2012. do 2016. godine učestvovao je kao dramaturg u brojnim predstavama u raznim hrvatskim teatrima. Od 2014. godine redovno režira svoje tekstove. Prekretnica u njegovoj karijeri bila je nagrađena predstava “Znaš ti ko sam ja”, u produkciji HNK Zagreb. Svi njegovi projekti naišli su na oduševljenje stručne i šire javnosti i predstavljeni su na renomiranim festivalima u zemlji i inostranstvu, a radio je i kao direktor Drame HNK Split.

Pored Ivan Penovića, autorski tim čine i Sonja Dolžan, prevod, Laze Tripkov, scenograf, Aleksandar Nošpal, kostimograf, Vladimir Pejković, kompozitor i Damir Klemenić, scenski pokret.

U predstavi igraju Lazar Hristov, Julita Kropec, Marko Gvero, Sonja Stamboldžioska, Lazar Nikolić, Vukašin Jovanović, Nejc Jezernik, Marjan Naumov i Jovana Spasić.

Predstava je na festivalskom programu i 20. avgusta.

***

Iste večeri, 19. avgusta, sa početkom u 18 i 30 časova biće izvedena predstava u formi vođene šetnje „Nestvarni grad“, po tekstu i u režiji Vuka Ršumovića. Predstava je produkcija JU „Grad teatar“ i odvija se kroz budvanski Stari grad. 

Nakon više izvođenja, kako na prethodna dva festivala, tako i u međufestivalskom periodu, za ovu predstavu ne jenjava interesovanje publike ni ove godine.

Ovo je ujedno i 40. izvođenje predstave „Nestvarni grad“, čime i ovom uspješnom produkcijom „Grada teatra“ obelježavano 40. jubilej.

“Nestvarni grad je teatarsko iskustvo koje ruši tradicionalne granice između izvođača i publike. Predstava ima formu vođene šetnje kroz autentični ambijent stare Budve. Sa slušalicama na ušima, publika prati naraciju koja je uvodi u svijet imaginacije i navodi na interakciju sa ambijentom i ljudima oko nje. Ona više nije pasivni posmatrač, već aktivni učesnik, podstaknut da istražuje prostor oko sebe i utiče na tok priče.  Ovaj projekat je iskorak u novo polje savremenog teatarskog izraza u kojem se briše granica između fikcije i stvarnosti, a publika je u prilici da kroz jedinstveno i nezaboravno iskustvo doživi i vidi Budvu na način na koji je nikad dosad nije vidjela i doživjela. Tematski, učesnici su motivisani da razmišljaju o sjećanju na nov i uzbudljiv način, i da tako svoj život stave u nov i uzbudljiv kontekst. Predstava na različite načine aktivira sjećanje kod publike. Učesnici će putem naracije, i putem sopstvene memorije i imaginacije biti transponovani u neke druge svjetove. Namjera nam je da gledaocima omogućimo jedno nezaboravno iskustvo i da im zauvjek urežemo u sjećanje doživljaj stare Budve”, navodi se u rediteljskoj eksplikaciji Vuka Ršumovića.

Pored Vuka Ršumovića, koji potpisuje tekst i režiju, autorski tim čine Ana Tomović, asistentkinja reditelja, Jakov Munižaba, dizajner zvuka, Andreja Hamović, autor vizuelnog dizajna, i Marija Liješević, u ulozi naratora.

Pres-služba „Grada teatra“