Kultura

U organizaciji JU Narodna biblioteka „Miroslav Luketić“ Budvau petak, 8.maja imaćemo priliku da predstavimo dvojezičnu knjigu poezije i eseja "Proganja nas ono što smo rekli" istaknutog makedonskog stvaraoca Nikole Madžirova. Knjiga je objavljena dvojezično, na makedonskom i crnogorskom jeziku, u ediciji Mostovi Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva, Podgorica, a sa makedonskog je preveo Nenad Vujadinović. Na dječijem odjeljenju sa početkom u 19 časova, knjigu će predstaviti crnogorski književnik Nikola Nikolić i autor, Nikola Madžirov, dok će program moderirati Stanka Stanojević.

NIKOLA MADŽIROV (pjesnik, esejista, prevodilac) rođen je 1973. godine u Strumici, u porodici izbjeglica iz balkanskih ratova. Za knjigu poezije Premješten kamen (Преместен камен) dobio je međunarodnu pjesničku nagradu „Hubert Burda“, kao i najznačajniju makedonsku pjesničku nagradu „Braća Miladinov“ (Struške večeri poezije, 2007). Među ostalim nagradama su i: „Studentski zbor“ (makedonska nacionalna nagrada za debitantsku knjigu, 1999), „Aco Karamanov“ (1999), „Xu Zhimo Silver Leaf“ (nagrada za evropsku poeziju koju dodjeljuje kembrički King’s College, 2016), glavna nagrada Međunarodnog festivala poezije „Оrfej“ u Plovdivu (2019), Međunarodna pjesnička nagrada „N.C. Kaser“ u Italiji (2005) i „Poetry and People International Poetry Award“ u Gunagzhou, Kina (2025). Njegova poezija prevedena je na četrdesetak jezika. Dobio je nekoliko međunarodnih književnih stipendija, među kojima su i: „International Writing Program (IWP)“ na Univerzitetu u Ajovi, „DAAD“ u Berlinu, „Marguerite Yourcenar“ u Francuskoj, „Civitella Ranieri“ u Italiji, „Yaddo“ i „MacDowell“ u Americi, „Arvo Pärt Center“ u Estoniji itd.; kao i književnih stipendija koje dodjeljuje evropska mreža za književnost „Traduki“. Njegovi stihovi i eseji objavljivani su u književnom dodatku londonskog dnevnog lista TIMES (TLS), u njemačkim Die Zeit i Tagesspiegel, u švajcarskom Neue Zürcher Zeitung (NZZ); a o poeziji Nikole Madžirova afirmativno su se izjasnili i kritičari britanskog radio-servisa BBC, njemačkog nedjeljnika Der Spiegel, španskog dnevnog lista El Pais, američkog književnog časopisa World Literature Today i mnogi drugi.

Britanski Guardian uključio je Madžirova među pedeset najboljih autora ljubavnih stihova u toku posljednjih pedeset godina. Na osnovu njegovih stihova muziku su komponovali američki džez kompozitor Oliver Lejk, saradnik Bjork i Lua Rida, italijanski kompozitor klasične muzike Anđelo Ingleze, kao i Majkl Lig, lider američkog džez benda Snarky Puppy, zajedno s Bekom Stivens. Nikola Madžirov je koordinator međunarodne pjesničke mreže „Lyrikline“ sa sjedištem u Berlinu i urednik makedonskog književnog časopisa „Stremež“. Preveo je dvadesetak knjiga poezije i proze, te priredio nekoliko pregleda makedonske savremene poezije objavljenih u inostranim časopisima, a uredio je i Antologiju savremene svjetske poezije XX i XXI vijeka. Nikola Madžirov preveo je na makedonski jezik i djela pisaca kao što su: Luiz Glik, Mark Strand, Jehuda Amihaj, Slavenka Drakulić, Georgi Gospodinov, Vasko Popa, Novica Tadić, Marko Pogačar, Faruk Šehić, Ana Ristović, Tatjana Gromača, Li-Jang Li, Zvonko Karanović, Ivana Bodrožić, Zvonko Maković, Petar Matović, Delimir Rešicki, Ivica Prtenjača, Jan Kaplinski, Ilja Kaminski, Serhij Žadan, Pavle Goranović i dr. Živi u Strumici.

Američki pjesnik i esejista srpskog porijekla o poeziji Madžirova istakao je sljedeće: "Nikola Madžirov je jedan od najizvrsnijih pjesnika u Evropi danas. Na svakoj strani knjige divio sam se njegovom geniju. Madžirov je vizionar, pravi pravcati pjesnik kojeg bi svi ljubitelji poezije na svijetu trebalo da znaju."

A poljski pjesnik Adam Zagajevski koji je bio jedan od najznačajnijih savremenih svjetskih pjesnika i esejista slikovito je dočarao njegove stihove: "Stihovi Nikole Madžirova su poput slike nekog ekspresioniste: ispunjeni su gustim, energičnim potezima i čini se kao da ih je imaginacija netom iznjedrila i istoga trenutka pozvala da se u nju vrate, poput kakvih noćnih životinja koje su ulovila svjetla automobilskih farova."

vd direktora Srđan Duletić