Kultura

U srijedu 11.juna svečano je predstavljen naučni časopis "Konteksti kulture: studije iz humanistike i umjetnosti" u Crnogorskoj kući u Beogradu.

Program promocije je realizovao izdavač časopisa, Društvo za kulturni razvoj "Bauo" iz Petrovca na Moru, u saradnji s Ambasadom Crne Gore u Republici Srbiji. 

Učesnici programa bili su njegova ekselencija ambasador Crne Gore u Republici Srbiji, gospodin mr Nebojša Đoković, dok su, u ime dva sufinansijera časopisa, govorile Jovana Zarubica, savjetnica u Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore, i mr Marijana Božović, menadžerka Opštine Budva. Detaljnije o sadržini časopisa riječ su imali i su prof. Branislav Mitrović, akademik SANU i CANU, maestro Bojan Suđić, profesor Fakulteta muzičke umetnosti Univerziteta umetnosti u Beogradu, kao i urednici, mr Stanka Janković Pivljanin i mr Dušan Medin, koji su ujedno i inicijatori ovog časopisa, pokrenutog 2023. godine. Preko 80 prisutnih gostiju na promociji dobilo je kao poklon po primjerak časopisa, koji je inače nekomercijalan i dijeli se svima zainteresovanima.

U nastavku slijedi izvod s početka govora Dušana Medina, izvršnog direktora Društva za kulturni razvoj "Bauo" i jednog od urednika: "Zaista imamo izuzetnu priliku da u vrtu Crnogorske kuće u Beogradu – rezidenciji ambasadora Crne Gore u Republici Srbiji, kroz razgovor o naučnom časopisu „Konteksti kulture: studije iz humanistike i umjetnosti“, otvorimo brojne kulturne, umjetničke i razne druge teme koje su nas okupile na ovom mjestu. U ime organizacije koju vodim, na samom početku želim posebno da zahvalim na prilici da budemo ovdje Njegovoj ekselenciji gospodinu Nebojši Đokoviću, ambasadoru Crne Gore u Republici Srbiji i njegovim saradnicima. Dosadašnje promocije časopisa bile su u Crnoj Gori (Kamerna dvorana Muzičkog centra u Glavnom gradu Podgorici), Petrovcu na Moru (konferencije o kulturnim i kreativnim industrijama i baštini), Beogradu (Festival FESK - Pazi šta čitaš), Splitu (Književni krug, DARIAH konferencija) i Kopar (Fakultet humanističkih nauka). Što se tiče geneze nastanka ovog izdanja, htjeli smo da napravimo sinergiju naših znanja i iskustava koja smo Stanka i ja dosad imali u domenu uređivanja knjiga i izdavaštva, te zajedno da probamo da kreiramo nešto novo i mislimo da smo u tome uspjeli. Trudili smo se da svojom formom i određenom estetikom koju ima ovo izdanje dostigne što više izdavačke standarde i ljepotu, jer nam i forma takođe bitna kao i sama suština. Treba reći i to da se u časopisu su objavljuju radovi koji su kategorizovani kao originalni naučni rad ili kao pregledni rad, kao dvije najviše naučne kategorije za radove. Radovi se objavljuju i na našem i na engleskom jeziku."

Urednica časopisa mr Stanka Janković Pivljanin je, pored ostalog, kazala: "Večeras hvala svim vama koji ste došli da podijelite našu radnost i na ovaj način. Raduje prilika da predstavimo u Beogradu naš časopis, jer upravo iz Beograda i dolazi značajan dio autora. Časopis je nastao iz naše profesionalne potrebe jer se Dušan i ja aktivno bavimo baštinom, kulturom, naukom, istraživanjem i izdavaštvom već godinama. Iako se on bavi arheologijom, a ja književnošću, što su različite nauke, jasno nam je da imamo zajednički cilj koji je sličan - a to je da dopremo do ljudi, njihove kulture i kulturnih konteksta. Većina časopisa danas je uskostručna i uže profilisana, te smo mi zapravo htjeli da iz šireg interdisciplinarnog i multidisciplinarnog ugla posmatramo kulturu, odnosno da u centar časopisa i istraživanja naših saradnika postavimo kulturno nasljeđe koje baštini teritorija današnje Crne Gore, ali i Balkana i Mediterana. Takođe, i da posmatramo određene fenomene kroz duži vremenski period".

Ovom prilikom, premijerno je prezentovan i nedavno objavljeni treći broj časopisa (za 2025) u cjelosti posvećen hrani, kroz devet arheoloških, antropoloških, lingvističkih i književnih osvrta na kulturu ishrane u prošlosti i sadašnjosti, na umjetnosti i filmu, te na hranu kao živo nasljeđe i gastroturizam. U predgovoru trećeg broja mr Stanka Janković Pivljanin napisala je: "U fokusu časopisa jeste – hrana, koju ćemo posmatrati kao signifikatora kompleksnih semantičkih slojeva u književnosti i filmskoj umjetnosti, ali i kao dio nematerijalnog kulturnog nasljeđa. Odnos prema hrani – biljnoj i životinjskoj – u jednom društvu višestruko je simbolički kodiran. Još od kraja XIX vijeka do danas sociološka misao prepoznavala je u hrani oznaku za klasu i privilegiju (Torsten Veblen, kasnije Norbert Elijas, Pjer Burdije...), dok je Levi-Stros pokušavao da pronađe univerzalna značenja hrane, zajednička cijelom čovječanstvu, i posmatrao ju je kao jezik koji izražava društvene strukture i kulturne sisteme. Autori trećeg broja Konteksta kulture dotaći će se i ovih tema i otkrivati na koji način hrana, kao živo nasljeđe, učestvuje u formiranju mnogobrojnih identiteta, u kulturi pamćenja, ali i u razvoju lokalne zajednice kroz muzeološku praksu i gastroturizam." Link za pristup časopisu je na linku: https://kontekstikulture.me/#casopis.

Podsjećamo, cIlj pokretanja ovog periodičnog izdavačkog poduhvata jeste da u fokus interdisciplinarnih i multidisciplinarnih humanističkih istraživanja – arheologije, istorije umjetnosti, istorije, etnologije, kulturne/socijalne antropologije, muzeologije, heritologije, muzikologije, književnosti, lingvistike… – postavi bogato kulturno nasljeđe nastalo na prostoru današnje Crne Gore, Balkana i Mediterana. Premrežen uticajima različitih kultura i civilizacija koje su na njemu ostavile traga, ovaj prostor stoljećima je bivstvovao kao polje dinamične razmjene, u kome su se smjenjivale, premrežavale, međusobno nadilazile i asimilovale različite kulturološke paradigme, formirajući, lotmanovski rečeno, različite semiosfere, u kojima su se neprestano konstruisali, pomjerali i obnavljali različiti semiotički kodovi. Dekodiranje tih kodova u datom prostoru i vremenu ne znači samo otkrivanje granica i semiotičkih sfera jednog svijeta koji je iščezao, već i načina na koji je on oblikovao i naš današnji. 

Redakciju časopisa čine mr Stanka Janković Pivljanin, istoričarka književnosti i kulturološkinja, mr Dušan Medin, arheolog i menadžer u kulturi, mr Milica Stanić Radonjić, komunikološkinja i prevoditeljka, i Jasmina Bajo, prof. književnosti i bibliotekarka. 

Na kraju, treba reći da je prvi i treći broj sufinansiralo Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore po Konkursu za sufinansiranje naućno-istraživačke djelatnosti 2023. godine, dok je objavu drugog broja za 2024. potpomogla Opština Budva. 

Više informacija o „Kontekstima kulture“ na veb-sajtu časopisa: www.kontekstikulture.me.

 Foto:Društvo za kulturni razvoj "Bauo"