Kultura

U okviru međunarodnog naučno - stručnog skupa "Miloš Milošević i kulturna tradicija Boke" u okviru "Neđelje arhiva" Državnog arhiva Crne Gore sa Cetinja danas su u Crkvi Svetog Duha održane prezentacije prof. dr Ilije Laloševića i arhitektice, više konzervatorke  u penziji, mr Zorice Čuborvić.

Profesor Lalošević govorio je na temu “Doprinos dr Miloša Miloševića proučavanju i zaštiti kulturne baštine Kotora”.

“Jedna od najznačajnijih njegovih uloga bila je odgovornog urednika publikacije 800 godina katedrale Svetog Tripuna u Kotoru, gdje je uradio i dva najznačajnija članka. Jedan se upravo odnosi na nepokretnu kulturnu baštinu, odnosno arhitekturu romaničke bazilike i nastale promjene tokom vjekova. Miloš Milošević je daleke 1966. godine dao putokaz svim kasnijim istraživanjima katedrale, pa i konzervatorsko-restauratorskim radovima, počev od položaja katedrale, zemljotresa pa nadalje, zaključno sa najnovijom restauracijom južnog zida katedrale u periodu od 1897. do 908. godine” – ističe Lalošević.

U drugoj publikaciji, navodi, Miloš Milošević je napisao tekst “Istorijski tokovi području zaliva”.

“Do sada neprevaziđeni, relativno kratki, ali potpuno jasan i koncizan i nepogrešiv istorijski razvoj Kotora i uopšte Boke Kotorske.  Potom njegov članak o pomorstvu Dobrote, o 12 vjekova Bokeljske mornarice. Dolazi zemljotres 1979. godine. To je prekretnica u istoriji Kotora,  ali i istraživanju, opsežnim konzervatorsko-restauratorskim radovima i svemu onome što je uslijedilo i gdje je Miloš Milošević, kao prvi po stručnosti i po znanju u Kotoru u to vrijeme, odigrao značajnu ulogu.

Prvo je to bilo prikupljanje arhivske građe, dokumenata koji su nama u Zavodu zaštite spomenika kulture bili bitni da bi radili restitucije, da bi pronalazili nove nalaze.

Potom njegova velika uloga u spašavanju arhivske građe i možda najznačajnija uloga koju je imao u izradi dosijea za upis Kotora na listu UNESCO-a” – kaže Lalošević i podsjeća da je Miloš Milošević bio član Nacionalne komisije za UNESCO bivše države Jugoslavije.

“Nekada su u tim komisijama sjedali akademici, doktori nauka, uvaženi stvaraoci, a danas to nije tako. Danas sjede ministri” – ističe Lalošević.

On je, između ostalog, govorio i o članku u venecijanskom listu u kojem Miloš Milošević daje značajan osvrt na štete koje je područje Kotora pretrpjelo u zemljotresu. Pored toga, istakao je i publikaciju 1983. godine, a radi se o opsežnoj studiji na ovu temu.

“Uslijedile su brojne konzervatorske akcije u zaštitarskom smislu, čuvanje i prikupljanje lapisa, natpis na zgradi Arsenala, njegova uloga i zalaganje da se ne ruši stara austrougarska bolnica.

Uložio je velike napore da restaurira na adekvatan način svoju porodičnu kuću, uključujući slikarstvo na zidovima i plafonima, starinski namještaj, zatim da se obnovi crkva Svetog Ilije i drugo” – ističe Lalošević.

Kako podsjeća, bio je član Komisije za obnovu katedrale.

Čubrović je govorila na temu “Miloš Milošević, predsjednik naučno-stručne Komisije za praćenje radova na Katedrali Sv. Tripuna”.

Ona je, između ostalog, govorila o članovima Komisije, koji su bili njihovi zadaci i prikazala kako je tekla restauracija.

Moderatorka je bila Jovana Lalošević Vidović.

Podsjetimo, naučno – stručni skup u Crkvi Svetog Duha održava se danas do 16 i 30.

Tekst: Irena Mačić

Foto: Radio Kotor