Kultura

Nova knjige Siniše Lukovića predstavlja kapitalno djelo. Pred nama je dragocjeni udžbenik ljubavi prema istoriji pomorstva. Autor besprekorno postavlja lokalne događaje u globalni kontekst, čime istorija Boke dobija internacionalni značaj. Luković je istraživač koji je u pomorskoj istoriji ostavio najveći doprinos u Crnoj Gori i koji bi trebalo da je već angažovan na katedrama fakulteta koji se bave ovom tematikom – kaže recenzent Darko Kovačević, istoričar i arheolog pomorstva, u predgovoru nove, četvrte po redu fotomonografije Siniše Lukovića, našeg najvećeg poznavaoca vojne i pomorske prošlosti Boke.

Fotomonografija „S morem u venama“ izašla je minulih dana kao 31. naslov u nagrađenoj ediciji „Bokeljologija“, s logom hercegnovske Knjižare So, u većem srednjem formatu, na 272 strane i izložena je na 24. Međunarodnom sajmu knjiga „Trg od knjige“ u Herceg Novom (21-28. jul 2026).

Nakon „Pomorskih lica Boke Kotorske“, „Ljudi i brodova“, „Ratne luke Kumbor – Istorije mornaričke baze u Boki Kotorskoj“, Luković nastavlja da donosi maritimne storije o ljudima i brodovima.

Upoznajemo se sa biografijom brodovlasnika Spiridona Gopčevića, konta Antona Lukovića – cara velškog uglja i bokeljskih jedrenjaka, čuvenog kapetana Vlada Ivelića, kapetana-heroja Boža Tomanovića, kapetana i patruna Nikše Sekulovića, Horhea Gopčevića – bokeljskog potomka i junaka Foklandskog rata...

Jedan od najzanimljivijih tekstova prati sudbinu parobroda „Durmitor“. Za tim brodom-veteranom ostalo je čak 50 godina plovidbe svjetskim morima, učešće u dva svjetska rata i sjećanje na dramatičnu epopeju “Đavoljeg broda” u jesen 1940, kada je “Durmitor” bio jedinstveni njemački ploveći koncentracioni logor na Indijskom okeanu.

U knjizi sa oko 150 fotografija Luković opisuje sudbine potonulih brodova poput posljednjeg bokeljskog jedrenjaka „Nemirne“, parobroda „Srebreno“ koji se nasukao na hridini Kalafat, te brodu „Kumanovo“ kotorske „Jugooceanije“ koji se pred Gibraltarom sudario sa marokanskim tankerom i potonuo 1989.

Luković piše kako su brodolomnici sa „Stefana“, među kojima je bilo i Bokelja, spaseni od strane Aboridžina, 1875. g, kako su nestala dva Bokelja sa sve brodom „Beethoven“ 1914, o tome kako su Austrougari 1915. potpopili „Rumiju“ jahtu kralja Nikole, najveći brod koji je pod crnogorskom zastavom učestvovao u ratnim operacijama u Balkanskim i Prvom svjetskom ratu.

Oko vazda žedno kompletnih maritimnih storija prati sudbinu Bokelja koji su plovili na prvom srpskom i jugoslovenskom brodu „Srbija“, o tome kako se školskim brodom „Vila Velebita“ krstarilo Mediteranom, o posebnim vezama grada Tivta i školskog broda „Jadran“, o „Lovćenu“ – najvećem i najluksuznijem bokeljskom putničkom brodu, o čuvenom brodu „Boka“, i o mnogim temama još.

U to da je Siniša Luković jedan od najvećih bokeljologa nama znanog vremena ne treba više nikoga posebno uvjeravati. Admirali, kapetani, pomorci, jedrenjaci, parobrodi, motorni brodovi, podmornice i podmorničari, brodolomi, smrti ali i pomorski uspjesi... teme su utemeljenog meštra od plavo-bijelog pera – piše na zadnjoj korici Nikola Malović, urednik.

Izdavanje fotomonografije „S morem u venama – Istorijska imena i događaji“ potpomogla je Opština Tivat.

Gligo Bjelica