Kultura

Fašinada, jedinstveni viševjekovni običaj koji se svake godine održava 22. jula, na dan Svete Marije Magdalene, i ove godine okupiće Peraštane i poštovaoce Perasta.

Pred zalazak sunca, malo prije 19 sati, barke se okupljaju u Perastu, prethodno napunjene kamenjem i ukrašene granama, a potom se povezuju jedna za drugu i formiraju svečanu povorku prema ostrvu. Na čelu kolone tradicionalno je barka u kojoj se nalaze peraški župnik i ugledni Peraštani, nekada i gradonačelnik, dok ih prate pjevači koji tokom plovidbe izvode pjesme „Oj, vesela veselice“ i „Dvoje mi drago zaspalo“.

Po dolasku do Gospe od Škrpjela učesnici bacaju kamenje u more oko ostrva, nastavljajući običaj koji traje još od sredine XV vijeka.

Predsjednica Društva prijatelja grada Perasta, Marija Brainović, podsjeća da je nekada učešće u Fašinadi bilo obaveza za svakog vlasnika barke u Perastu.

„Prije više vjekova svaki onaj čija je barka ostala u mandraću plaćao je globu. Danas to više nije slučaj. Uglavnom učestvuju Peraštani ili oni koji zaista poštuju, cijene i vole ostrvo“, kaže Brainović.

Ona ističe da je svake godine organizacija sve zahtjevnija zbog velikog broja barki i glisera koji stvaraju talase i otežavaju kretanje povorke barki.

„Nadam se da ove godine neće biti većih problema. Vrijeme nam je naklonjeno. Plašili smo se nevere, ali je tokom noći palo tek nekoliko kapi kiše i nadam se da je to sve za danas“, rekla je Brainović.

Prema običaju, u zvaničnom dijelu povorke i barkama koje prevoze kamenje učestvuju muškarci, dok žene učesnike ispraćaju i pozdravljaju sa obale.

Fašinada predstavlja simbol zajedništva, vjere i privrženosti Perastu, a svako bacanje kamena doprinosi očuvanju ostrva Gospa od Škrpjela.

Razgovor možete poslušati na linku Magazin Grad. 

Tekst: Nataša Janović

Foto: Radio Kotor arhiva/ N.J.