Kultura

Tekst: Biljana Marković

Foto: Radio Kotor / B.M.

Knjiga „Došaptavanje“, autorke Biljane Milivojević, duboko je introspektivno i ispovjedno djelo koje spaja memoarsku prozu, poetsku refleksiju i filozofsku meditaciju o ženi, porodici i prolaznosti, čulo se na promociji ovog djela održanoj sinoć u Multimedijalnoj sali Kulturnog centra (KC) „Nikola Đurković“ Kotor.

Teoretičarka književnosti, Natalija Đaletić, kazala je da tekst, na formalnom planu, osciluje između proznog, poetske proze i aforističkih uvida, dok je tematski oslonjen na žensko iskustvo - i to iskustvo majke, supruge, ćerke bake, ali i žene koja pokušava da pronađe duhovni mir i smisao u svijetu koji se ubrzano mijenja.

Knjiga se otvara slikama iz autorkinog djetinjstva - mirisima, predmetima, prizorima iz radničkog naselja, portretima majke i bake.

U središtu djela nalazi se porodica kao i laboratorija emocija i sukoba.

“Došaptavanje se u velikoj mjeri oslanja na religiozno i metafizičko iskustvo. Tekst je ispunjen retrospektivama i rezimeima života: autorka sagledava sebe poslije šest decenija, suočava se s greškama, strahovima, krivicom, ali i s ponosom što je ustrajala”, dodaje Đaletić.

Kako je, između ostalog, navela, ovo je knjiga koja se “ne čita naglas, nego šapatom”.

“Njena snaga nije u drami, već u tišini između rečenica. Autorka ne pretenduje da impresionira stilom, nego da razgali i razumije. To je knjiga životne zrelosti, melanholična, ali ne depresivna: topla, ali ne balanlna. U kniževnom smislu Došaptavanje pripada žanru poetske autobiografije i ima značaj kao dokument ženske duhovnosti i introspektivne zrelosti u savremenom crnogorsko-srpskoj prozi”, rekla je Đaletić.

Ona je istakla da naslov “Došaptavanje” sadrži ključnu metaforu - tiho unutrašnje razgovaranje sa sobom, sa prošlošću i sa bogom.

Pojašnjavajući kako se odlučila na formu spoja pretapanja proze i lirike, autorka Biljana Milivojević je istakla da je, kada je izdala prvu zbirku poezije, osjetila potrebu da se izrazi i u prozi.

“Došlo je do dileme, da li sljedeća knjiga da bude jedno ili drugo. Poezije je bilo dovoljno, jer pišem u kontinuitetu od 2016. godine i mogla sam da napravim izbor pjesama. Međutim, u jednom momentu sam shvatila da je to kod mene nerazdvojivo, da se međusobno prožima i da jedino zajedno čini kompletnu sliku i kompletan izraz. Onda sam samoj sebi rekla da osjećam dovoljnu slobodu da krenem u takav projekat”, rekla je ona.

Knjiga se sastoji od skoro stotinjak kratkih priča koje su međusobno povezane, a svaka može da čini cjelinu. Iza svake, kaže, stoje sjećanja kao bljesak, koja se odnose na period od 60-tih godina prošlog vijeka do današnjeg dana.

“U tom periodu desile su se za mene velike promjene. Ja sam kroz ovu knjigu ustvari dala paralelu između tog vremena i današnjeg. Najveći značaj u toj paraleli ima način odrastanja. Zatim sam dala paralelu generacije u kojima sam ja bila i današenje generacije, zatim života u Boki Kotorskoj i života u velikom gradu. Naslovi iz ove knjige su kao i stil lagano, lepršavo, a iza svega stoje izuzetno jaki, emotivni naboji, kompleksne životne situacije”, naznačila je Milivojević koja je, između ostalog, pročitala kratke priče “Bebe i bebe” i Baloni, te pjesmu “Trio”.

Zahvalila je publici koja je došla na promociju, piscu i slikaru Nedeljku Simaniću, na potpori i dragocjenim sugestijama, Opštini Kotor, izdavačkoj kuću “Uroboros” iz Podgorice i Nataliji Đaletić i Marku Ranđeloviću koji su radili lekturu, dizajn knjige i prelom stranice, svojoj kćerki koja je uradila naslovnicu knjige, te organizatorima Javnoj ustanovi (JU) Kulturni centar „Nikola Đurković“ Kotor i Gradskoj biblioteci i čitaonici.

Na promociji je u muzičkom dijelu nastupila Isidora Nikolić na gitari.