Društvo

Tekst: Sanja Čavor
Foto: Radio Kotor


Projekat pod nazivom “Autentična gastronomija: kako nas turisti doživljavaju-da li smo zaista toliko različiti”, koji od 1. januara prošle godine realizuju Fakultet za turizam i hotelijerstvo (FTH) Univerziteta Crne Gore i Fakultet za turistične študije-TURISTICA, Portorož (Univerza na Primorskem) omogućiće, između ostalog, bolje razumijevanje uticaja autentične gastronomije na održivi turizam.
Partnerske institucije pomenute bilateralne, naučne saradnje su svaka u svojoj državi referentne visokoškolske ustanove za naučnu, nastavnu i stručnu aktivnost na području turizma i ugostiteljstva, a očekivani rezultati istraživanja su transfer znanja i iskustava u praksi, osnaživanje akademske mreže između dva Fakulteta, diseminaciju rezultata objavljivanjem zajedničkih radova, te dalje multilateralno naučno istraživačko umrežavanje sa zemljama regiona i šire.
Rukovoditeljka projekta sa FTH Kotor, prof. dr Vesna Vujačić za Radio Kotor pojašnjava da se projekat realizuje do 31. decembra ove godine, u okviru naučne i tehnološke saradnje između Crne Gore i Republike Slovenije, a finansiran je od strane resornih Ministarstva dvije zemlje.  
“Autentični gastronomski proizvodi i lokalna kuhinja imaju funkciju da označavaju i karakterišu turističku ponudu destinacije ili dijela destinacije i veoma često postaju glavna turistička atrakcija. Crna Gora ima čime da se pohvali, bogatu gastronomsku kulturu i nacionalno gastronomsko nasljeđe, a u osnovi svih lokalnih kuhinja su autentična jela zasnovana na tradiciji jednostavne i zdrave hrane koja nije dovoljno turistički valorizovana”, kazala je Vujačić.
Balkanskom gastronomskom klasteru, napominje, pripada i mediteranska  ponuda Crne Gore. Ona obuhvata tri kuhinje: planinsku, kuhinju Skadarskog jezera (jezersku) i primorsku, a sve su izuzetno raznovrsne i kvalitetne.
“Dosadašnja istraživanja o gastronomskom iskustvu pokazuju da je turista taj koji želi da kulturu, život i državu prepozna preko hrane i poveže sa iskustvom u destinaciji. Želja nam je da kuhinju Crne Gore potenciramo, naročito namirnice organskog porijekla, uvrstimo u naše menije, unaprijedimo i u tom smislu otvorimo vidike”, precizira Vujačić.
Podsjeća da je Republika Slovenija proglašena za Evropsku gastronomsku regiju 2021. godine i upravo je ta činjenica bila jedna od polaznih tačaka za naučnu saradnju oba fakulteta.
Rukovodilac projekta sa Fakulteta u Portorožu, prof. dr Marko Kukanja za emisiju “Nedjeljni razgovor” kaže da ga primorski gradovi Kopar, Izola, Piran, svojom arhitekturom, ali i ponudom veoma podsjećaju na gradove Crnogorskog Primorja, a sa iskrenim simpatijama ističe da uvijek rado dolazi u Kotor.
“Na naše zadovoljstvo, uspostavljeni su dobri kontakti između srodnih, visokoobrazovnih ustanova dvije države, a naš zadatak je da se tako nastavi i ubuduće. Saradnja sa fakultetima iz regiona i Evrope se godinama unapređuje, a do sada smo imali i više studentskih posjeta, te razmjenu profesora i neakademskog osoblja”, dodaje Kukanja, naznačivši da ovaj projekat ima više ciljeva.
“Neki od njih su i da se kroz naučno istraživačku saradnju empirijski ispita i uradi analitika konceptualnog okvira perceptualne/kognitivne dimenzije lokalne kuhinje, kvantifikuje važnost u konzistentnost ponude autentičnih lokalnih jela/proizvoda gastroponude Crne Gore i Slovenije. Vjerujem da će piramida zdrave ishrane koju smo kreirali 2006. godine, a bazirana je na prepoznatljivosti slovenske kuhinje, poslužiti kolegama iz Crne Gore, odnosno Kotora, kao primjer pozitivne prakse”, saopštio je on.
U pitanju su, kaže, tri nivoa piramide ishrane.
“Prvi dio predstavlja popis svih jela koja se služe u pojedinim regijama Slovenije, a njih je 24, prema našim istraživanjima. Međusobno su različite i nude autentično iskustvo kada je u pitanju gatronomska tradicija. Središnji dio piramide je popis jela koja su najprepoznatljivija u svakoj regiji ponaosob i to je ono što možete naći u restoranskim menijima, dok je treći, odnosno vrh piramide rezervisan za tzv. must taste jela, odnosno za ona bez kojih ne biste trebali da napustite Sloveniju, a da ih niste probali, kao što su žganci, potica, prekmurska gibanica, kranjska kobasica, kraški pršut”, naglašava Kukanja, poručivši da je sistemsko povezivanje države, institucija koje se bave turizmom i ugostiteljstvom, visokoobrazovnih ustanova i ljudi od struke ključno, jer jedino tako možemo unaprijediti gastro ponudu i gostima ponuditi ono što je kvalitetno, ukusno, prepoznatljivo i što garantuje da će nam se uvijek vraćati.

Cijeli razgovor možete poslušati na linku Nedjeljni razgovor.