Društvo

Žiri Udruženja književnika Crne Gore (UKCG) u čijem radu su ove godine učestvovali dr Radoje Femić, mr Milorad Durutović i Vladimir Popović donio je jednoglasnu odluku da se nagrada „Marko Miljanov“ ove godine dodijeli Darku Jovoviću i Nikoli Markoviću.

Književniku Darku Jovoviću, inače novinaru „Dana“, nagrada je pripala za zbirku poezije „Prije nego me san dozove“, a novinaru Nikoli Markoviću, generalnom direktoru Radio-televizije Nikšić, za roman prvjenac „Ja, ChatGPT: Vi nijeste korisnici, vi ste ulazni podaci“, piše DAN.

Kako navodi žiri u obrazloženju, roman Nikole Markovića „predstavlja izuzetno i inovativno ostvarenje savremene književnosti, koje na uvjerljiv način problematizuje odnos između čovjeka, jezika i digitalne tehnologije“. Kako dodaju, djelo je utemeljeno u dugoj tradiciji metafikcije i eksperimentalnog romana, gdje se vještačkoj inteligenciji ne pristupa kao pukoj senzaciji, već kao novom mediju kroz koji se preispituju temeljna pitanja autorstva, odgovornosti i smisla književnog stvaranja.
– Markovićev tekst funkcioniše kao složena metaproza, u kojoj se proces nastajanja djela odvija kroz dijalog između ljudskog i algoritamskog glasa. Time se otvara prostor za višeslojno narativno i etičko promišljanje: dok algoritam može generisati tekst, stil i značenja, odgovornost i svijest ostaju isključivo ljudske kategorije. Upravo u tom rasponu između simulacije i autentičnosti knjiga gradi svoju ključnu tenziju – obrazlaže žiri.

Žiri u obrazloženju za nagradu Jovoviću navodi da zbirka „predstavlja izuzetan pjesnički izdanak stvaralačke škole čistog, nepatvorenog lirizma“. Odnosno, da je knjiga „Prije nego me san dozove“ zlatni presjek Jovovićeve poetike.

– U ovoj poetskoj knjizi, kao velikoj sintezi Jovovićevog pjesništva, prisutni su gotovo svi dominantni motivi kojima je posvetio cijeli pjesnički opus. Na planu forme, u knjizi je realizovan prepoznatljivi versifikacioni model, zasnovan na predvidljivoj metrici i nepredvidljivoj metaforici preinačenja (ne)dovršenih simboličkih oblika. Posebna vrijednost pjesničke knjige je figurativno osmišljavanje vremena, koje se konotira kao resurs u nestajanju, što aktivira logiku i duh testamentarnog pjevanja. Kao osvjedočeni pjesnik rafiniranog, melahoničnog stava prema svijetu i životu, Jovović je ovom knjigom potvrdio stvaralačku poziciju koju dosljedno zastupa: da se poezija još uvijek nije odrekla notiranja duhovnog i emocionalno-doživljajnog treperenja, te da u njoj, uprkos pomodnim intelektualističkim sterilizacijama, nijesu utrnuli damari iskonskog lirskog zova i nadvremenog gorštačkog humanizma -ističe žiri u obrazloženju.

(UNCG)