Društvo

Udruženje ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja obratilo se nadležnim institucijama i medijima povodom situacije prilikom veza kruzera u Luci Kotor, u uslovima jakog bočnog sjeveroistočnog vjetra i bez angažovanja remorkera. Kako se u videu proslijeđenom našoj redakciji vidi, riječ je o kruzeru kompanije MSC koji je bio na vezu u kotorskoj luci.

,,Tokom predmetnog događaja došlo je do otežanog i potencijalno rizičnog manevrisanja broda, što je moglo imati ozbiljne posljedice po sigurnost plovidbe, infrastrukturu luke, kao i po morski i priobalni ekosistem u zoni akvatorijuma Kotorskog zaliva.

Posebno ističemo da su usled ovakvog manevrisanja, u kombinaciji sa jakim vjetrom, a upotrebom prednjih i zadnjih bočnih trastera (thrustera) ili azipoda, u zavisnosti sa čim je brod opremljen, stvorene su snažne morske struje koje su prouzrokovale značajnu štetu na ribolovnim alatima lokalnih ribara (mreže i vrše). Time je direktno ugrožena egzistencija ribara, ali i očuvanje tradicionalnog načina ribolova koji predstavlja važan dio tradicionalnog, kulturnog i ekonomskog identiteta ovog podneblja.

Dodatno zabrinjava činjenica da u navedenim vremenskim uslovima nije angažovan remorker, koji predstavlja ključni element sigurnog pristajanja velikih plovila i spriječavanja ovakvih nemilih situacija.

Želimo napomenuti da su ribari Kotora i morski i priobalni ekosistem već duži vremenski period izloženi ozbiljnim pritiscima usled nesrazmjerne i neodržive ekspanzije kruzing turizma i svakog dana sve većeg broja glisera u akvatorijumu zaliva. Navedeni trendovi dodatno narušavaju uslove za bezbjedno i održivo obavljanje ribarske djelatnosti, dovode do sistemskog urušavanja cjelokupnog zalivskog ekosistema i samim tim do smanjenja ribljeg fonda, oštećenja ribolovnih alata i ugrožavaju sam opstanak lokalnih ribara, njihovih porodica i morskih organizama.

Nalazimo za neophodno i hitno preispitati procedure i protokole koji regulišu uplovljavanje i vezivanje kruzera u uslovima nepovoljnih vremenskih prilika, kako bi se u budućnosti spriječile slične situacije i umanjio rizik od mogućih incidenata i štete.

U tom smislu, predlažemo:

• Uvođenje obaveze angažovanja remorkera pri manevrima veza i odveza velikih plovila u uslovima najavljenog ili postojećeg pojačanog ili jakog vjetra;
• Pojačan nadzor i koordinaciju između nadležnih službi;
• Zabranu uplovljavanja velikih kruzera u Luku Kotor za vrijeme jakog vjetra i/ili ostajanju na sidrištu;
• Procjenu i nadoknadu štete pričinjene ribarima;
• Procjenu uticaja ovakvih događaja na morski i priobalni eko sistem i kvalitet morske vode, kao i nadoknada štete uslijed počinjenog ekocida;
• Formiranje radnog tijela za izmjene zakona i zakonskih akata kako bi se agilnije i na vrijeme moglo reagovati prije načinjene štete, i razviti sisteme djelovanja za reagovanje u ovakvim ili kriznim situacijama;
• Određivanje plovnih puteva i sidrišta u Kotorskom zalivu;
• Očuvanje ribarskih posti.

Ljubazno molimo da nas informišete o preduzetim mjerama, kao i o koracima koji će za cilj imati obeštećenje ribara uslijed prouzrokovane štete i unapređenja bezbjednosti pomorskog saobraćaja u Luci Kotor.

Smatramo da je odgovorno i pravovremeno djelovanje svih nadležnih institucija od ključnog značaja za očuvanje sigurnosti, zaštitu životne sredine i zaštitu prava i interesa lokalnih ribara.

Kao dokaz svemu navedenom prilažemo video snimke načinjene 09. 04. 2026. godine u trajanju dužem od 2 časa, i fotografije ribolovnih alata koji su uništeni prilikom vezivanja kruzera.

Sve navedene zaključke i smjernice djelovanja su donešene na Vandrednoj sjednici Upravnog odbora Udruženja ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja 10. 04. 2026. godine. Ostajemo dostupni za sva dodatna pitanja i konsultacije, kao i za učešće povodom rješavanja navedenih pitanja kao i novonastalih situacija u dobroj vjeri i nadi saradnje sa lokalnom zajednicom i institucijama sistema”, navodi se u saoštenju koje potpisuje predsjednik Udruženja ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja Bruno Janković.