Društvo

Projekat “Rimsko nasljeđe u prekograničnom regionu – povezivanje prošlosti i sadašnjosti” - ROMANICA unapređuje zaštitu, javnu dostupnost i prezentaciju rimskog nasljeđa u Crnoj Gori, istovremeno jačajući naučno-istraživačke kapacitete Centra za arheologiju Instituta za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije Univerziteta Crne Gore. Univerzitet Crne Gore u projektu učestvuje kao partner, zajedno sa pet institucija iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Projekat je usmjeren na valorizaciju, digitalizaciju i turističku prezentaciju rimskog kulturnog nasljeđa na jadranskom prostoru, trajaće do juna 2028. godine, a kofinansira se kroz program Interreg VI-A IPA CBC Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora.

Centar za arheologiju je prva jedinica na Univerzitetu Crne Gore posvećena ovoj naučnoj oblasti čiji razvoj je rezultat implementacije nekoliko uzastopnih EU projekata. Kroz projekat ROMANICA Centar dodatno jača svoje infrastrukturne i istraživačke kapacitete za proučavanje kulturne baštine.

„Zahvalni smo Evropskoj uniji, programu Interreg IPA CBC Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora i projektnim partnerima na ovoj inicijativi koja ostavlja trajni doprinos u Crnoj Gori“, izjavio je Darko Kovačević, stručni saradnik u Centru za arheologiju i rukovodilac projekta ROMANICA. „Infrastrukturno jačanje Centra za arheologiju predstavlja važan korak ka trajnom uspostavljanju ove naučne oblasti u akademskom sistemu Univerziteta Crne Gore. Projekat ima dvostruki uticaj. On omogućava nabavku savremene opreme i razvoj kapaciteta za moderno istraživanje i inovativnu prezentaciju kulturne baštine, a istovremeno otvara rimske terme u Starom gradu Budve za javne posjete, čineći ovaj vrijedni segment kulturnog nasljeđa Budve i Crne Gore dostupnim građanima i turistima nakon 40 godina od njegovog otkrića.“

Kroz učešće u projektu, Centar za arheologiju značajno unapređuje kapacitete za kopnena i podvodna arheološka istraživanja, digitalnu dokumentaciju i 3D modelovanje kulturnog nasljeđa. Nabavlja se specijalizovana oprema za samostalni terenski rad, dokumentovanje lokaliteta i obradu prikupljenih podataka, uključujući opremu za istraživanje kopnene i podvodne baštine. Savremene računarske radne stanice omogućavaju obradu i analizu velikih prostornih podataka, čime Centar dobija zaokružen tehnički kapacitet – od terenskog istraživanja do digitalne prezentacije rezultata.

U okviru projekta, Centar za arheologiju sprovodi digitalnu dokumentaciju podvodnog rimskog nasljeđa i, u saradnji sa Opštinom Budva, učestvuje u istraživanju i interpretaciji rimskih termi. Primjenom savremenih digitalnih tehnologija, podvodni i kopneni lokaliteti povezuju se sa rimskim nasljeđem na prekograničnom području, stvarajući cjelovitu priču o zajedničkoj prošlosti regiona. Centar je zadužen i za koordinaciju komunikacionih aktivnosti, a kroz javni kulturni događaj „Rimski dan“ u Podgorici približiće rimsko nasljeđe građanima, posebno mladima i porodicama.

ROMANICA se sprovodi u okviru programa Interreg VI-A IPA CBC Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora. Partnerstvo čine Univerzitet u Zadru, kao nosilac projekta i vodeći partner, Grad Biograd na Moru, Međunarodni centar za podvodnu arheologiju u Zadru, Franjevački muzej Tomislavgrad, Univerzitet Crne Gore i Opština Budva. Ukupan budžet projekta iznosi 1.836.681,60 eura, od čega je 1.561.179,36 eura obezbijeđeno iz IPA III CBC fonda.