Društvo

Svjetski dan bez duvanskog dima obilježava se 31. maja svake godine, kako bi se podigla svijest o razornim zdravstvenim, društvenim, ekonomskim i ekološkim posledicama pušenja.

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) povodom 31.maja sprovodi globalnu kampanju pod nazivom „Zaštitimo životnu sredinu”. Kampanja ima za cilj da skrene pažnju javnosti o uticaju duvana na životnu sredinu – od uzgoja, proizvodnje, distribucije i otpada.

Činjenice koje navodi Svjetska zdravstvena organizacija a posebno zabrinjavaju jeste da se za potrebe duvanske industrije godišnje:

• Posiječe 600 miliona drveća radi proizvodnje cigareta;
• U proizvodnji upotrebi 22 milijarde litara vode;
• Izbaci u atmosferu 84 miliona tona ugljen-dioksida što značajno utiče na povećanje globalne temperature.

Takođe, pored negativnog uticaja duvana na životnu sredinu ne smijemo zanemariti zdravstvene rizike koje upotreba duvana nosi sa sobom. Prije svega tu je riziк zа razvijanje rаka plućа, којi је glоbаlnо оdgоvоrаn zа dvijе trеćinе smrtnih slučајеvа. Dok svake godine u svijetu usled upotrebe duvana i duvanskih proizvoda prijevremeno umre osam miliona stanovnika, a od toga najmanje milion nepušača zbog izloženosti duvanskom dimu.

Prema podacima „Istraživanja o kvalitetu života, životnim stilovima i zdravstvenim rizicima stanovnika Crne Gore“ koje je sproveo Institut za javno zdravlje, pokazuju da je u Crnoj Gori  zastupljenost upotrebe duvanskih proizvoda, u odrasloj populaciji starosti, od 15 do 64 godina povećana na 35,4% stanovništva. Navedeno istraživanje je takođe pokazalo da je, još 17,1% populacije nekada tokom života koristilo duvanske proizvode, što pokazuje da je 47,6% ili manje od polovine stanovnika tokom cijelog života apstiniralo od pušenja. Zastupljenost pušenja u odnosu na pol iznosila je 36,2% među muškarcima i 34,5% među ženama, što ukazuje na posebno značajan trend povećavanja ove pojave među ženama. Pri tome, u populaciji mlađih žena, starosti između 15 i 24 godine, prevalencija je veća, za 1%, nego među muškarcima iste starosti.

Sa druge strane, ono što je primjetno jeste sve učestalije i očiglednije kršenja Zakona o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda u zatvorenim prostorima, pa koristimo i ovu priliku ljubazno da pozovemo sve nadležne institucije u državi, od Ministarstva zdravlja do nadležnih inspekcija, Ministarstva finansija, u sferi kontrole akciznih politika, i sve druge koji mogu uticati, a povodom obilježavanja Svjetskog dana bez duvanskog dima, se angažuju svi raspoloži resursi, kako bi Zakon o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda, opet bio kredibilan,  i svrsishodan, kakav je bio neposredno po donošenju.

Problem konzumiranja duvanskih proizvoda je itekako vidljiv u Crnoj Gori zbog čega je potrebno preduzeti cijeli set različitih mjera koje bi u konačnom dovele do smanjenja prevalence pušenja

Jedna od najbitnijih aktivnosti kako bi došlo do poboljšanja u ovoj oblasti jeste upravo kontinuirana kontrola primjene Zakona o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda. Između ostalog, to je jako bitna stavka u odnosu na preporuke EU za proces pristupanja Crne Gore, a takođe korespondira i sa Okvirnom konvencijom o kontroli duvana Svjetske zdravstvene organizacije, čija je Crna Gora potpisnica.

Na samom kraju želimo da pohvalimo nedavne napore koje su Uprava policije, Uprava prihoda i carina i druge državne institucije realizovale, a sve sa ciljem suzbijanje nelegalne trgovine i transporta cigareta preko Luke Bar.

(saopštenje NVO “Preporod”)

 Foto: internet