Društvo

Danas su predstavnici Organizacije boraca NOR-a 1941-1945 (OBNOR Kotor), potomci boraca i poštovaoci sa predstavnicima opštinskog odbora SNP-a obilježili 75 godina oslobođenja od fašizma. Saopštenje koje prenosimo u cjelosti, potpisuje potpredsjednik SUBNOR-a Crne Gore Ljubenko Borović.

“Ovaj Dan pobjede nad fašizmom obilježavaju sve zemlje svijeta. Ovo je dan za vječnu istoriju i pamćenje, jer su narodi Jugoslavije i Crne Gore fašizmu, svojom odlukom rekli ne po cijeni svojih života i kako su tada znali da kažu: “Bolje grob nego rob”, čime je cijeli svijet bio zadivljen. Plamen i štafetu otpora i slobodoljublje u do tada porobljenoj Evropi mogao je da prvi upali samo narod koji je neizmjerno volio i cijenio svoju zemlju, i koji nikada nije pristajao na robstva lance.

I kada su građani Crne Gore organizovano i masovno, prvi u Evropi, krenuli na ustanak je početak naše antifašističke revolucije. To je bio znak ohrabrenja za sve narode i narodnosti Jugoslavije, Evrope i svijeta da bez oklijevanja složno i odlučno krenu u odsudnu borbu protiv nemani zvane fašizam, protiv trojnog pakta Njemačka-Italija-Japan, sve do konačnog oslobođenja 9 maja 1945. g.

I ovog puta, kada se cijeli svijet nesebično bori protiv nevidljivog neprijatelja Covid-19 i građani Crne Gore zbog epidemije Corona virusa, a poštujući mjere Vlade i NKT-a nijesu organizovano pristupili obilježavanju Dana pobjede.

Ove godine predstavnici boraca Kotora i opštinskog odbora SNP-a Kotor su pojedinačno, ili u dozvoljenim grupama, pristupili spomen obilježjima na spomeniku u “Parku Slobode” i spomen obilježjima po mjesnim zajednicama u Orahovcu, Risnu, Morinju i dr. i položili bukete cvijeća i poklonili se sjenima poginulih boraca i žrtava fašizma u zahvalnost što su, žrtvujući svoje živote, nama donijeli slobodu, a koju oni nijesu dočekali. Na taj način, iako bez masovnih pristupa spomenicima, čuvaju sjećanja na njihova veličanstvena djela.

Zato hvala palim borcima i herojima, i svima koji ostaviše svoje živote na bojnom polju u antifašističkom NOR-u za veliku pobjedu i slobodu kojoj su težili, a nijesu je dočekali.

Podsjećamo da je II Svijetski rat započeo 1939. g. napadom na Poljsku, kada sa trojnim paktom i na čelu sa Hitlerom kreću u osvajanje svijeta, sa namjerom uništenja nekih naroda među kojima slovenskih, Jevreja i Roma, kao i svih neistomišljenika. U ovom ratu učestvovala je 61 država sa preko 2 milijarde i 100 miliona stanovnika, a borbe su vođene na teritoriji 40 država.

Podsjećamo da je u tom ratu stradalo preko 70 miliona građana širom svijeta, od toga 31 milion vojnika, a među njima 1,7 miliona Jugoslovena, od čega blizu 40 000 iz Crne Gore. Bilo je oko 100 miliona izbjeglica, a oko 20 miliona djece je ostalo bez jednog ili oba roditelja

Samo na području naše opštine poginula su 524 građanina, od kojih 277 borac i 247 žrtava fašizma, dok na nivou Boke taj broj je znatno veći. Preko 1000 stanovnika je položilo svoje živote, od čega 564 boraca i 400 žrtava fašizma.

Sa ovog područja Boke 9 je boraca proglašeno narodnim herojima, jer su oni bili uzori u ratu i nepokolebljivi i odvažni heroji. Narodni heroji kao što su: Nikola Đurković, Mato-Mašo Brguljan, Savo Ilić, Mirko Matković, Branko Kovačević, Marko Stanišić, Gligorije-Gligo Mandić, Niko Anđus i Vukica Mitrović - svijetli su primjeri naše istorije i ljudi bez premca. Njih se moramo sa pijetetom sjećati i čuvati ih od zaborava i svim ostalim borcima i žrtvama fašizma.

Svi oni zaslužuju naš nezaborav, naše pamćenje i poziv i obavezu da čuvamo vrijednosti za koje su se žrtvovali.

Nažalost, ove godine, to radimo, kao što smo već naveli, u ovim uslovima epidemiološke pošasti.

Pobjeda nad fašizmom upisana je zlatnim slovima u crnogorskoj- jugoslovenskoj i svjetskoj istoriji i ne može ni od koga biti osporena, jer je bila u svim elementima čista kao suza. Ona je narodna i antifašistička. Crnu Goru i njenu slobodu nećemo dati nikome, da je na bilo koji način skrnavi, jer to je dug naš prema precima i trajna obaveza prema potomcima.

Ovaj jubilej obilježavamo u vrijeme kada se, nakon 40 godina od smrti vrhovnog komandanta Josipa Broza Tita pod čijim je vođstvom i KPJ sa radničkom klasom i svim rodoljubivim građanima Crne Gore i Jugoslavije, prisjećamo njih, kao nosioca borbe protiv fašizma i sa kojim je izvojevana pobjeda. Nakon toga su, u poslijeratnoj izgradnji , dali ogroman doprinos na unutrašnjem i spoljnjem planu razvoja Crne Gore.

Stoga očekujemo da svi u Crnoj Gori, a prije svega mladi, sa više pažnje i interesovanja gledaju i odnose se prema 9. maju i svim dostignućima NOR-a koji su pretočeni u slobodu, a prava sloboda nema cijenu” – navodi se u saopštenju.