Društvo

NVU Heal Boka Bay izražava zabrinutost zbog sve većeg korišćenja vode iz Regionalnog vodovodnog sistema za navodnjavanje golf terena na Luštici, posebno u periodu kada su vodni resursi na crnogorskom primorju pod najvećim pritiskom.

Ovu inicijativu pokrećemo preventivno, imajući u vidu činjenicu da smo tokom prethodnih ljeta imali ozbiljne probleme sa vodosnabdijevanjem građana Kotora i Tivta, ali i podatke o smanjenoj izdašnosti izvorišta Bolje Sestre, ključnog izvorišta Regionalnog vodovoda.

Riječ je o pitanju javne politike upravljanja vodnim resursima u uslovima klimatskih promjena, rasta turističke potrošnje i sve izraženijih pritisaka na raspoložive količine vode.

Posebno zabrinjava činjenica da je Luštica Development 2024. godine iz postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Tivtu preuzela 128 752 m³ prečišćene vode, dok je 2025. godine preuzela svega 7 901 m³, a tokom 2026. godine, prema podacima kojima raspolažemo, nije evidentirano preuzimanje.

Istovremeno, potrošnja vode iz Regionalnog vodovoda na mjernom mjestu „Golf tereni“ iznosila je 232 073 m³ do 1. oktobra 2026. godine, odnosno 165 282 m³ u 2025. godini, dok prema podacima dobijenim iz tivatskog vodovoda nema evidentirane potrošnje u 2024. godini. Ovi podaci zahtijevaju javno objašnjenje i hitno institucionalno postupanje.

Ukoliko je razlog prestanka korišćenja prečišćene vode za potrebe navodnjavanja golf terena njena povećana zaslanjenost zbog prodora morske vode u kanalizacionu mrežu Tivta i Kotora, smatramo da se problem mora riješiti, sanacijom kanalizacione infrastrukture a ne dugoročnim preusmjeravanjem vode za piće ka tehničkim potrebama. Ovaj slučaj predstavlja infrastrukturni problem koji zahtijeva hitnu reakciju lokalnih i državnih institucija.

U takvim okolnostima postavlja se legitimno pitanje: da li je dugoročno održivo koristiti vodu iz sistema namijenjenog vodosnabdijevanju stanovništva za potrebe navodnjavanja velikih turističkih sadržaja, kada postoji alternativa u vidu tehničke, odnosno prečišćene vode?

Dodatno, zabrinjava stanje izvorišta Bolje Sestre, čija je izdašnost prema dostupnim državnim podacima višestruko smanjena u odnosu na raniji period. U takvim okolnostima država mora primjenjivati princip predostrožnosti i vodu za piće prvenstveno čuvati za potrebe stanovništva i osnovne funkcije društva.

Istovremeno, smatramo da kompanija Luštica Development, kao veliki turistički investitor, mora biti dio rješenja. Njihov master plan predviđa dva akumulaciona jezera, od kojih je jedno realizovano. Pozivamo kompaniju da ubrza realizaciju drugog jezera i dodatno razmotri ulaganje u sanaciju kanalizacione infrastrukture koja omogućava korišćenje prečišćene tehničke vode.

Zabrinjava činjenica da je projekat golf terena na Luštici trenutno realizovan približno do polovine planiranog kapaciteta. Njegovim daljim razvojem očekuje se značajno povećanje potreba za vodom za navodnjavanje, zbog čega je neophodno već sada obezbijediti održive alternativne izvore vode. Ako se danas za postojeće kapacitete troše značajne količine vode iz Regionalnog vodovoda, moramo se zapitati kakav će pritisak na vodne resurse nastati kada projekat bude u potpunosti realizovan.

Podsjećamo da je Evropska unija u martu 2026. godine obezbijedila 13,4 miliona eura bespovratnih sredstava za unapređenje vodovodne i kanalizacione infrastrukture u Kotoru i Tivtu, što predstavlja priliku da se ovaj problem riješi sistemski.

Zbog svega navedenog predlažemo:

1. Hitnu provjeru podataka o količinama vode koje Luštica Development koristi za navodnjavanje golf terena.
2. Utvrđivanje razloga zbog kojih je prestalo korišćenje prečišćene tehničke vode.
3. Hitnu identifikaciju i sanaciju mjesta prodora morske vode u kanalizacionu mrežu Tivta i Kotora.
4. Uspostavljanje principa da se voda iz sistema za vodosnabdijevanje stanovništva ne koristi za tehničke potrebe kada postoji adekvatna alternativa.
5. Ubrzanje izgradnje drugog akumulacionog jezera predviđenog planovima Luštice Development.
6. Uspostavljanje kontinuiranog monitoringa potrošnje vode velikih turističkih korisnika, naročito tokom ljetnjih mjeseci.
7. Otvaranje dijaloga između Vlade, Opština Kotor i Tivat, nadležnih komunalnih preduzeća i kompanije Luštica Development o dugoročnom rješenju.

Ovu inicijativu ne pokrećemo protiv razvoja turizma niti protiv investicija. Naprotiv, smatramo da održivi turizam mora podrazumijevati odgovorno upravljanje vodnim resursima.

U situaciji kada građani tokom ljeta mogu ostati bez vode, korišćenje vode za piće za potrebe koje se mogu zadovoljiti tehničkom ili akumuliranom vodom mora biti predmet ozbiljnog institucionalnog preispitivanja.

NVU Heal Boka Bay zato poziva sve navedene institucije i kompaniju Luštica Development da ovu inicijativu prihvate kao poziv na partnerstvo, transparentnost i preventivno djelovanje, sa ciljem da se obezbijedi dugoročno održivo upravljanje vodnim resursima i izbjegne scenario u kojem se o vodi počinje ozbiljno razgovarati tek onda kada je više nema dovoljno.

Voda je javni interes i resurs od kojeg zavisi život građana, razvoj turizma i budućnost Boke.

NVU Heal Boka Bay podnijela je Inicijativu za hitno postupanje radi zaštite vodnih resursa i javnog interesa na području Kotora i Tivta, povodom povećanog korišćenja vode iz Regionalnog vodovodnog sistema za potrebe navodnjavanja golf terena na Luštici.

U inicijativi ukazujemo na potrebu da se, u uslovima sve većeg pritiska na vodne resurse i problema u vodosnabdijevanju stanovništva tokom ljetnjih mjeseci, preduzmu preventivne mjere i pronađu održiva rješenja za potrebe velikih turističkih kompleksa.

Posebno ukazujemo na podatke o značajnom povećanju potrošnje vode iz Regionalnog vodovoda za golf terene, kao i na činjenicu da je ranije korišćena prečišćena tehnička voda iz postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda. Smatramo da je potrebno hitno utvrditi razloge zbog kojih je takva praksa prestala i riješiti problem prodora morske vode u kanalizacioni sistem, ukoliko je upravo salinitet razlog za prestanak korišćenja tehničke vode.

Inicijativu smo uputili na razmatranje:

Vladi Crne Gore;

Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera;

Ministarstvu prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine;

Ministarstvu turizma;

Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, odnosno nadležnim organima za upravljanje vodama;

Opštini Tivat;

Opštini Kotor;

Regionalnom vodovodu „Crnogorsko primorje“;

nadležnim vodovodnim i kanalizacionim preduzećima;

Delegaciji Evropske unije u Crnoj Gori;

kompaniji Luštica Development.

Od nadležnih institucija i kompanije Luštica Development očekujemo da razmotre navedene podatke i predložene mjere i da, u okviru svojih nadležnosti, preduzmu konkretne korake kako bi se zaštitili vodni resursi i vodosnabdijevanje stanovništva.

Ne protivimo se razvoju turizma i investicijama, naprotiv, smatramo da održivi turizam mora podrazumijevati odgovorno upravljanje vodnim resursima i da razvoj velikih turističkih projekata ne smije ugroziti osnovnu potrebu stanovništva za sigurnim i dostupnim vodosnabdijevanjem.

NVU HEAL BOKA BAY