Društvo

Konferencija međunarodnog projekta ROBONETCBC održana je danas u Hotelu Cattaro u Starom gradu. Konferenciji su prisustvovali istaknuti stručnjaci i predstavnici institucija iz oblasti zaštite životne sredine, robotike i senzorike. Organizator i moderator seminara bio je prof. dr Danilo Nikolić sa Pomorskog fakulteta Kotor, Univerziteta Crne Gore.

Najprije je prisutne pozdravila prodekanica Pomorskog fakulteta Kotor, doc. dr Zorica Đurović, koja je poželjela prisutnima dobrodošlicu i istakla važnost međunarodnih i nacionalnih projekata zahvaljujući kojima se sprovode ozbiljna naučna istraživanja.

Prof. dr. sc. Ante Šiljeg sa Sveučilišta u Zadru i koordinator projekta ROBONETCBC na početku je predstavio ciljeve i partnere.

„Ciljevi Centra za geoprostorne tehnologije su provođenje znanstvenih i stručnih projekata, edukacija i usavršavanje mladih istraživača, razvoj novih istraživačkih metoda i primjena novih znanja i tehnologija, podrška svim sastavnicama Sveučilišta u Zadru te promocija znanosti i Sveučilišta u Zadru“, istakao je, dodavši da projekat okuplja više regionalnih i međunarodnih partnera, uključujući institucije iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, uz jasno definisanu raspodjelu budžetskih sredstava među partnerima.

Nakon njega obratio se doc. dr. sc. Ivan Marić sa Sveučilišta u Zadru, koji je predstavio izvještaj o stanju morskih i slatkovodnih ekosistema u tri programske zemlje. Govoreći o metodologiji, Marić je naveo da proces uključuje analizu postojećih naučnih istraživanja, definisanje kriterijuma, harmonizaciju podataka, te izradu raster modela, nakon čega se izračunavaju težinski koeficijenti i formira indeks potencijalne plohe (IPP).

Inovativne pristupe u praćenju uticaja pomorskog saobraćaja na kvalitet vazduha i podvodnu buku u Bokokotorskom zalivu predstavio je prof. dr Danilo Nikolić.

„Smanjenje udjela sumpora u gorivima, koji je imao određeni efekat u reflektovanju sunčeve energije, prema mišljenju pojedinih naučnika, moglo je uticati na povećanje zagrijavanja planete Zemlje“, objasnio je, ističući da se tako javlja paradoks – unaprijedili smo kvalitet vazduha na lokalnom nivou, ali smo istovremeno pojačali globalni problem klimatskih promjena.

Gordana Đukanović iz Agencije za zaštitu životne sredine Crne Gore predstavila je aktuelno stanje u oblasti kvaliteta vazduha, kao i lokacije i metode na kojima se obavljaju mjerenja. Pozvala je prisutne da putem zvaničnog sajta Agencije, ali i aplikacije vazduh.me, u svakom trenutku mogu provjeriti podatke o kvalitetu vazduha u bilo kom dijelu države.

Razvoj i primjenu inovativnih tehnologija u praćenju koncentracije bakra u ekosistemima pod uticajem nautičkog saobraćaja predstavila je dr. sc. Nuša Cukrov ispred Instituta ,,Ruđer Bošković'' u Šibeniku. Na početku izlaganja objasnila je prve faze i same početke istraživanja na Institutu.

Ispred Instituta za biologiju mora govorile su dr Danijela Joksimović, koja je govorila o samom praćenju eutrofikacije, stanju, trendovima i izazovima, i dr Slavica Petović, koja je govorila o metodama procjene strukture i raznolikosti bentosnih zajednica u morskom ekosistemu.

Ispred Privredne komore Crne Gore obratila se Sandra Perić, predstavivši kreativne zanate za industrijsku simbiozu u sektorima plave ekonomije uz pomoć AI alata.

Na kraju se prisutnima predstavio dr Mirko Đurović, direktor Instituta za biologiju mora, Univerziteta Crne Gore, koji je tom prilikom govorio o unapređenju dostupnosti kvalifikovane radne snage u sektorima plave ekonomije u regionu Južnog Jadrana - SKILLS.

„Plava ekonomija regiona Južnog Jadrana ubrzano raste od akvakulture i održivog nautičkog i kruzing turizma, do digitalizovanih pomorskih usluga, biotehnologije mora i monitoringa morskih i slatkovodnih ekosistema. Međutim, suočavamo se sa jasnim izazovom, nedostatkom usklađenih i tržišno orijentisanih kompetencija. Dok ROBONETCBC razvija robotiku i senzorske sisteme za monitoring, SKILLS razvija ljude koji te sisteme treba da koriste“, istakao je, dodajući da bez stručnog kadra nema pune primjene inovacija.

Nakon toga predstavljen je novi inovativni obrazovni program – prekogranični jednogodišnji master program Off Shore Energy Transition (60 ECTS). Program obuhvata 45 ECTS nastave, 5 ECTS stručne prakse i 10 ECTS za izradu master rada. Realizuje se po hibridnom modelu (online nastava uz boravke u tri zemlje), a namijenjen je grupi od 20 studenata iz regiona. Planirani početak programa je jesen 2026. godine.

Seminar je protekao u interaktivnoj atmosferi, tokom svakog predavanja prisutni su aktivno učestvovali, postavljali pitanja i iznosili sugestije. Na kraju je održan i okrugli sto pod nazivom „Mogućnosti unaprijeđenja monitoringa stanja životne sredine upotrebom napredne robotike i senzorike“, gdje su kroz otvoren razgovor i diskusiju sumirani ključni utisci i zaključci.

Mihaela Moškov