Društvo

Eko centar Delfin, u saradnji sa Sekretarijatom za zaštitu prirodne i kulturne baštine Opštine Kotor, realizuje projekat „eKo-zajedno održivo planiramo i upravljamo“, kroz koji se sprovodi istraživanje s ciljem prikupljanja podataka za izradu nacrta novog Lokalnog plana zaštite životne sredine. Tim povodom prošle sedmice u prostorijama MZ Škaljari održana je javna tribina posvećena stanju životne sredine za mjesne zajednice Škaljari, Stari grad, Mirac i Kavač.

Tribini su prisustvovali predstavnica Sekretarijata za zaštitu prirodne i kulturne baštine Opštine Kotor Jelena Vuković, predstavnici Eko centra Delfin Ljilja Radunović i Žarko Radulović, načelnica Komunalne policije Vesna Balandžić, predstavnik Službe za inspekcijske poslove Sergej Čelanović, predstavnica Komunalnog preduzeća Kotor Jelena Radunović, predstavnik Luke Kotor Božidar Vukšić, kao i građanke Škaljara koji su iznijele probleme i sugestije u vezi sa kvalitetom života i stanjem životne sredine.

Kako je za Radio Kotor kazala Ljilja Radunović iz Eko centra Delfin, tribina je protekla u dinamičnoj diskusiji tokom koje su građanke ukazale na brojne probleme sa kojima se suočavaju.

„Upoznali smo se sa nekim problemima MZ Škaljari koji, neću više reći da su prioritetni, već urgentni. Prva je diskutovala gospođa koja je istakla da najmanje 30 porodica koje žive u neposrednoj blizini autobuske stanice, odnosno u kontakt zoni, nema kvalitet života, već im je ugroženo i fizičko i mentalno zdravlje zbog situacije koja vlada na toj lokaciji. U međuvremenu smo saznali da je autobuska stanica, u vrijeme kada je uspostavljena, bila definisana kao privremena lokacija, a to privremeno rješenje traje već oko 40 godina“, navela je Radunović.

Ona je pojasnila da su građanke posebno ukazale na problem izduvnih gasova i konstantne buke kojoj su svakodnevno izloženi stanovnici/ce ovog dijela Škaljara.

„Riječ je o izduvnim gasovima, konstantnoj buci tokom 24 sata, radu dispečerskog centra i svim drugim aktivnostima koje prate funkcionisanje autobuske stanice. Građani uglavnom znaju koliko je ona prometna, a posebno u ovom periodu godine. Kada se tome dodaju visoke temperature, možemo zamisliti da li bi iko od nas želio da živi u takvim uslovima. Znamo da Ustav garantuje pravo na život i zdravu životnu sredinu prije prava na rad, ali izgleda da je ovaj problem prisutan već decenijama. Sa ovim problemom upoznate su i Opština Kotor i nadležne državne institucije, ali do danas nije pronađeno adekvatno rješenje“, kazala je Radunović.

Podsjetila je da je pitanje autobuske stanice bilo prepoznato i u prethodnom Lokalnom planu zaštite životne sredine Opštine Kotor.

„U prethodnom planu zaštite životne sredine za period od 2019. do 2023. godine kao jednu od preporuka naveli smo izmještanje autobuske stanice ili pronalaženje stručnog rješenja koje bi mještane zaštitilo od negativnih uticaja kojima su izloženi. Nažalost, po tom pitanju nije bilo značajnijih pomaka. Nije bilo ni većeg pritiska od strane mjesne zajednice i građana, tako da ništa konkretno nije preduzeto. Sada je najvažnije da se o ovom problemu otvoreno govori“, istakla je ona.

Govoreći o mogućim narednim koracima, Radunović je navela da je dio institucija već iskazao spremnost da se uključi u rješavanje problema.

„Ove tribine ne služe za rješavanje problema, već za prikupljanje podataka koji će poslužiti za izradu novog plana. Ipak, dali smo određene preporuke. Komunalna inspekcija prihvatila je inicijativu da se uključi u ovaj proces, a o svemu će biti obaviještena i ekološka inspekcija koja će provjeriti nivo zagađenja i buke. Takođe, potrebno je obaviti kontrolu saobraćaja i starosti vozila. Vidjeli smo fotografije na kojima se tokom jednog dana, pri temperaturama višim od 35 stepeni, istovremeno kvari više autobusa. Tada se na licu mjesta obavljaju popravke, dolazi do prosipanja nafte i drugih goriva, a sve to ostaje u neposrednoj blizini stambenih objekata“, rekla je Radunović.

Kao još jedan važan problem izdvojeni su nedostatak kanalizacione mreže.

„Drugi problem koji je posebno apostrofiran jeste nedostatak kanalizacije u Gornjim Škaljarima, kao i neadekvatna urbanizacija koja je dovela do problema sa atmosferskim i bujičnim kanalima. Komunalno preduzeće, koje po nalogu Sekretarijata za investicije obavlja njihovo čišćenje, na pojedinim lokacijama više ne može ni da pristupi kanalima zbog izgrađenih objekata. U posljednje četiri ili pet godina došlo je do pretjerane urbanizacije tog područja, pa su pojedini kanali zatrpani ili blokirani“, navela je ona.

Radunović je ukazala i na problem nepropisnog pražnjenja septičkih jama.

„Dešava se da se septičke jame nelegalno prazne tokom dana, a da ne govorimo o noćnim satima ili periodima obilnih padavina. Otpadne vode završavaju duž puteva i ulica između kuća. Zbog toga je izdato više prekršajnih naloga i određeni broj građana je kažnjen. Međutim, očigledno je da bi kaznenu politiku trebalo pooštriti i povećati iznose kazni, jer je pojedinima isplativije da plate kaznu od 150 eura, nego da snose troškove propisnog pražnjenja septičke jame“, zaključila je Radunović.

Tekst: Tamara Vuković

Foto: Eko centar Delfin