Društvo

Kada je u ljeto 2023. g. proradila žičara Kotor-Lovćen konačno se ispunila želja mnogih Kotorana i Bokelja uopšte koji su slušajući obećanja brojnih opštinskih garnitura minulih decenija skoro izgubili nadu da će se to dogoditi. Evo, žičara radi, počela je i nova sezona. Interesovanje je veliko a osim domaćih posjetilaca mnogi turisti, kako iz regiona, tako i sa svih strana svijeta dolazak u Kotor, ili šire Boku Kotorsku, koriste da se provozaju žičarom i uživaju u jedinstvenom panoramskom razgledanju jednog od najljepših zaliva na svijetu. Organizatori uspješnog posla stalno unapređuju ponudu za sve koji se zadrže na Lovćenu  (Kuku) i tako doprinose ukupnom podizanju statusa Kotora na turističkoj mapi.

Ipak, povezivanje Kotora sa zaleđem je stara ideja, a prva žičara uspostavljena je u vihoru Prvog svjetskog rata 1916. tako da se navršava 110 od žičare Kotor-Cetinje. Jer, iz Kotora, još od 1814. g. u državi Austriji, pa Austro-Ugarskoj, zbog ratnih operacija prema Crnoj Gori, trebalo je obezbijediti mogućnost snabdijevanja vojnih trupa u okupiranoj teritoriji u zaleđu Boke Kotorske. Rađena je žičara, ne za putnike već za logističku podršku vojnim operacijama. Žičara je imala tri kraka - Škurda-Krstac 2607 m, pa Škaljari-Krstac 3433 m i Krstac-Cetinje 12136 m.

Za sat vremena žičara je do Njeguša mogla prebaciti 7500 kg razne robe, oružja i municije za potrebe vojne sile koja se okomila na Crnu Goru. A u tom ratnom vihoru sa položaja baterija, na visovima u Boki Kotorskoj, graena je i Njegoševa kapela na Lovćenu koja je bila simbol Crne Gore, dugo vremena čak i u državnom grbu.

Završetkom Prvog svjetskog rata u jesen 1918. g. žičara je prestala da radi. Mnogo godina kasnije ostali su tragovi i djelovi opreme, korišćeni za redovan rad žičare, koja je ostala zapisana u istoriji našeg kraja.

Sadašnje generacije, nadamo se, neće imati potrebe da koriste žičaru u ratne svrhe. Sjećanje na onu od prije 110 godina može biti uvod turističkim voldičima kada savremene goste vode na izlet žičarom Kotor-Lovćen.

(Foto: Knjiga Radojice Raša Pavićevića ,,Austrougarska žičara Kotor – Cetinje 1916. Godine, Kotor Cable Car, Radio Kotor, D.D. “)

D.D.