Društvo

Institut za biologiju mora, jedina naučno-istraživačka ustanova u Crnoj Gori posvećena isključivo proučavanju mora, ove godine obilježava 65 godina od osnivanja.

Tim povodom iz ove ustanove započeli su serijal od 65 objava tokom 2026. godine u kome će sažeto podijeliti zanimljivosti iz djelovanja Instituta, od osnivanja do danas.

,,Institut za biologiju mora aktivno učestvuje u programima Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) kroz INT (interregionalne) i RER (regionalne – Evropa) projekte, čiji je cilj jačanje naučnoistraživačkih kapaciteta i primjena savremenih metoda u oblasti zaštite morske sredine i održivog upravljanja prirodnim resursima.

Kroz učešće u ovim projektima Institut realizuje brojne aktivnosti usmjerene na procjenu stanja morskih ekosistema, praćenje prisustva zagađujućih materija u moru, sedimentu i morskim organizmima, kao i analizu uticaja klimatskih promjena i antropogenih aktivnosti na ekosistem Jadranskog mora. Poseban značaj ima primjena nuklearnih i izotopskih tehnika, koje omogućavaju preciznije i pouzdanije praćenje ekoloških procesa, cirkulacije materija i izvora zagađenja u morskoj sredini.

Učešćem u INT projektu Strengthening Ocean Health for Sustainable Development: A Global Approach Using Nuclear and Isotopic Techniques i RER projektima Enhancing Coastal Management in the Adriatic and the Black Sea by Using Nuclear Analytical Techniques i Enhancing Coastal Management in the Mediterranean, the Black Sea, Caspian Sea and the Aral Sea by Using Nuclear Analytical Techniques, istraživačima Instituta omogućena je saradnja sa renomiranim naučnim institucijama i ekspertima iz Evrope i svijeta, razmjena znanja i iskustava, kao i pristup savremenim naučnim metodologijama i laboratorijskim tehnikama. U okviru ovih projekata realizovane su brojne obuke, radionice, naučni skupovi i studijske posjete, što značajno doprinosi profesionalnom usavršavanju istraživača i jačanju institucionalnih kapaciteta.

Pored naučnoistraživačkog aspekta, IAEA projekti imaju važnu ulogu u unapređenju nacionalnih i regionalnih kapaciteta za kvalitetniji monitoring morske sredine. Institut za biologiju mora je kroz ove projekte značajno opremljen visokosenzitivnom opremom, čime su stvoreni uslovi da aktivno učestvuje u prikupljanju podataka važnih za kreiranje politika zaštite životne sredine, očuvanje morskih resursa i ispunjavanje međunarodnih obaveza u oblasti ekologije i održivog razvoja.

Kroz kontinuirano učešće u projektima IAEA Institut potvrđuje svoju poziciju relevantne naučnoistraživačke institucije u regionu, prepoznate po stručnosti i doprinosu očuvanju morskih ekosistema Jadranskog i Mediteranskog mora. Ovakva saradnja predstavlja značajan korak ka daljem razvoju nauke, inovacija i međunarodne naučne povezanosti Crne Gore, saopštili su iz Instituta za biologiju mora.