Društvo

Institut za biologiju mora, jedina naučno-istraživačka ustanova u Crnoj Gori posvećena isključivo proučavanju mora, ove godine obilježava 65 godina od osnivanja.

Tim povodom iz ove ustanove započeli su serijal od 65 objava tokom 2026. godine u kome će sažeto podijeliti zanimljivosti iz djelovanja Instituta, od osnivanja do danas.

,,Institut za biologiju mora Univerziteta Crne Gore je, u saradnji sa izdavačkom kućom Springer, objavio tri monografije u okviru serijala The Handbook of Environmental Chemistry. Ove publikacije predstavljaju sveobuhvatan, naučno utemeljen prikaz ključnih ekoloških i hemijskih procesa u Boki kotorskoj i duž crnogorske obale Jadrana, uz poseban naglasak na održivo upravljanje i zaštitu morskih resursa.

Prva monografija, The Boka Kotorska Bay Environment (2017), sistematizuje znanja o stanju životne sredine u Boki kotorskoj (južni Jadran). Zasniva se na višedecenijskim istraživanjima i podacima prikupljenim u okviru kompleksnih terenskih aktivnosti, kao i na relevantnoj naučnoj literaturi. Posebna pažnja posvećena je uticajima aktivnosti u obalnom pojasu na floru i faunu, kao i na fizičko-hemijske karakteristike vode, sedimenata i biote. Knjiga razmatra i ključne pritiske savremenog razvoja, uključujući turizam (uključujući kruzing), pomorski saobraćaj, brodogradnju, marikulturu i promjene uslovljene klimatskim trendovima, ukazujući na moguće konflikte između privrednih djelatnosti i očuvanja ekosistema.

Godine 2021. objavljene su dvije monografije koje zajedno daju integrisan prikaz crnogorske jadranske obale. Monografija The Montenegrin Adriatic Coast: Marine Biology (2021) fokusira se na biološke komponente sistema, uključujući biodiverzitet otvorenog i priobalnog mora, ključne zajednice i staništa, ribarstvo i marikulturu, kao i pitanja ugroženih i invazivnih vrsta. Publikacija naglašava međuzavisnost biodiverziteta i abiotičkih uslova, te daje osnovu za razumijevanje promjena i planiranje mjera zaštite i održivog korišćenja resursa.

Monografija The Montenegrin Adriatic Coast: Marine Chemistry Pollution (2021) dopunjuje biološki tom analizom hemijskih procesa i zagađenja u morskom okruženju. Obuhvata hemijsko-oceanografske karakteristike, izvore i posljedice zagađenja, uključujući teške metale, organske zagađivače i plastični otpad, kao i teme kvaliteta vode u marinama i uticaja aktivnosti na obali i u pomorskom saobraćaju. Poseban značaj imaju poglavlja posvećena monitoringu, procjeni rizika i pravnom okviru zaštite morske sredine’’, saopštili su iz Instituta za bilogiju mora.