Društvo

Institut za biologiju mora, jedina naučno-istraživačka ustanova u Crnoj Gori posvećena isključivo proučavanju mora, ove godine obilježava 65 godina od osnivanja.

Tim povodom iz ove ustanove započeli su serijal od 65 objava tokom 2026. godine u kome će sažeto podijeliti zanimljivosti iz djelovanja Instituta, od osnivanja do danas. 

,,Krajem oktobra 2023. godine u Institut za biologiju mora donesena je teško povrijeđena mlada glavata kornjača. Pored duboke povrede glave, kornjača je imala i vazdušni džep ispod oklopa, što joj je onemogućavalo da zaroni. Osoblje Akvarijuma Boka, uz pomoć veterinara dr Marka Petričevića, brinulo je o kornjači sedam mjeseci. Kornjača je nazvana Glorija i bila je smještena u karantinskom dijelu Akvarijuma Boka, gdje je bilo moguće obezbijediti uslove koji odgovaraju kornjačama (temperatura vode iznad 20 °C, IR i UV svjetlo). Nakon uspješnog oporavka, Glorija je vraćena u more na Svjetski dan kornjača, 23. maja 2024. godine, na plaži Plavi horizonti, gdje je i pronađena.

U septembru 2025. godine Institut je pozvan u Prčanj, gdje se nalazila još jedna teško povrijeđena jedinka glavate kornjače. Povrede glave i leđnog dijela oklopa bile su veoma ozbiljne, najvjerovatnije uzrokovane sudarom s plovilom koje se kretalo velikom brzinom. Nažalost, ni uz veterinarsku pomoć ambulante VETPORT, kornjača nije preživjela.

Institut svake godine prima dojave o uginulim kornjačama, posebno na području Boke Kotorske. Kornjače ulaze u zaliv u potrazi za hranom, a kada se nađu u njegovom unutrašnjem dijelu, često teško pronalaze izlaz ka otvorenom moru. Zbog izuzetno gustog pomorskog saobraćaja, posebno prisustva glisera, kornjače su veoma ugrožene i izložene stresu. Kada izranjaju na površinu radi disanja, slabo su vidljive i naročito ranjive na brza plovila, uključujući i ona koja se često kreću brzinama većim od dozvoljenih.

S obzirom na to da su morske kornjače zaštićene zakonima Crne Gore i međunarodnim konvencijama čija je Crna Gora potpisnica, Institut za biologiju mora radi na otvaranju Stanice za oporavak morskih kornjača. Karantinski dio akvarijuma u kojem se oporavljala kornjača Glorija omogućio je improvizovan prostor za oporavak, ali je po svojoj konstrukciji prvenstveno namijenjen akvarijumskim organizmima. Stanica za oporavak morskih kornjača imaće opremu i organizaciju prilagođenu prije svega kornjačama. Istovremeno, na oporavku će moći da budu dvije velike kornjače, odnosno veći broj manjih jedinki, u zavisnosti od njihove veličine. Stanica bi trebalo da bude otvorena tokom 2026. godine’’, saopštili su iz Instituta za biologiju mora.