Društvo

Sezonski grip 2025/2026

    Prema podacima Evropskog centra za kontrolu i prevenciju bolesti (ECDC), postoje naznake da sezona gripa ove godine može početi ranije nego što je to bilo uobičajeno. U pojedinim evropskim državama već se bilježi porast aktivnosti virusa, što ukazuje na raniji i potencijalno intenzivniji tok sezone. Takođe, uočene su određene promjene na pojedinim podtipovima virusa gripa, konkretno podtipu H3N2 virusa gripa tip A, što dodatno podržava procjene o mogućem ranijem i dinamičnijem početku sezone. Ove genetske varijacije mogu uticati na brzinu širenja virusa, kao i potencijalno na  težinu kliničke slike kod dijela oboljelih. 

    Tokom prethodnih sedmica u Crnoj Gori su evidentirani prvi slučajevi gripa u sezoni nadzora 2025/2026, sa ukupno 11 laboratorijski potvrđenih slučajeva do sada. Takođe, bilježi se porast broja infekcija respiratornim sincicijalnim virusom (RSV), dok je aktivnost COVID-19 u padu. Ovi podaci ukazuju na promjene u cirkulaciji respiratornih virusa i potvrđuju značaj kontinuiranog praćenja epidemiološke situacije i primjene preventivnih mjera. 

    Apelujemo na stanovnike Crne Gore, posebno na osobe iz rizičnih grupa (starije od 65 godina, osobe sa hroničnim oboljenjima/stanjima svih uzrasta i trudnice), kao i na zdravstvene radnike, da se vakcinišu protiv sezonskog gripa bez odlaganja. Bez obzira na promjene u virusu gripa, vakcinacija ostaje najdjelotvornija mjera zaštite od teških oblika bolesti i komplikacija. Pravovremena imunizacija doprinosi očuvanju života i zdravlja najugroženijih, kao i smanjenju opterećenja zdravstvenog sistema. 

    Osim vakcinacije, od ključne važnosti je primjena opštih preventivnih mjera koje štite od gripa i drugih respiratornih infekcija (kao što je RSV). Redovno pranje ruku sapunom i vodom, izbjegavanje dodirivanja lica i održavanje distance (najmanje od 1,5m) od oboljelih osoba značajno smanjuju rizik od infekcije. Nošenje maske u zatvorenim prostorima i mjestima sa većom koncentracijom ljudi može dodatno doprinijeti zaštiti, posebno kod rizičnih osoba. Preporučuje se i redovno provjetravanje prostorija, izbjegavanje masovnih okupljanja u zatvorenom prostoru i izbjegavanje bliskog kontakta (rukovanje, ljubljenje, grljenje) sa osobama koje imaju simptome respiratorne infekcije. Sve ove mjere treba da primjenjuju svi, uključujući i vakcinisane osobe. 

    Institut za javno zdravlje Crne Gore je intenzivirao nadzor nad akutnim respiratornim infekcijama, uključujući grip, RSV i COVID-19. Institut redovno kontaktira kolektivne smještaje i bolničke ustanove širom države radi praćenja epidemiološke situacije i učestalosti hospitalizacija. Svim zdravstvenim ustanovama, domovima za stara lica, ustanovama socijalne i dječije zaštite, kao i ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija, upućene se preporuke koje uključujući, pored gore navedenih, savjete za uzorkovanje radi testiranja, preporuke za antivirusnu terapiju i preporuke o već pojačanom oprezu tj. restriktivnom pristupu i kontroli pri organizovanju posjeta korisnicima/pacijentima.

     Kada osoba razvije simptome respiratorne infekcije, preporučuje se ostanak kod kuće, izbjegavanje širenja infekcije i blagovremeno javljanje izabranom ljekaru radi savjeta ili eventualnog započinjanja antivirusne i druge terapije, isključivo prema uputstvu ljekara. Ukoliko simptomi nisu teži i osoba se pojavi na poslu ili drugim aktivnostima u zatvorenom prostoru - savjetuje se nošenje maske da bi se smanjio rizik prenosa na osobe iz osjetljivih grupa.

   Sve aktuelne informacije u vezi sa gripom dostupne su na zvaničnoj internet stranici Instituta za javno zdravlje Crne Gore: www.ijzcg.me/grip i www.ijzcg.me/me/grip-epi-2025-2026 i redovno se ažuriraju na sedmičnom nivou. 

Institut za javno zdravlje Crne Gore