Društvo

U okviru saradnje sa Institutom za biologiju mora, gosti Kotora bili su istaknuti istraživači sa Univerziteta Kalifornija u Santa Barbari (UCSB), profesorka Džen Kasel i profesor emeritus Stiven Gejns. Tokom gostovanja na Radio Kotoru, američki naučnici su predstavili predstojeće projekte i iznijeli stavove o ključnim ekološkim izazovima sa kojima se suočava Bokokotorski zaliv, sa posebnim fokusom na kruzing turizam i zaštitu morskih ekosistema.

Profesorka Džen Kasel najavila je početak značajne razmjene studenata između Univerziteta Crne Gore i čuvenog Instituta za biologiju mora iz Santa Barbare. Već ovog ljeta, studenti iz Kalifornije provešće dva mjeseca u Kotoru istražujući uticaj kruzing turizma na životnu sredinu.

„Na Univerzitetu Santa Barbara radimo na razvijanju takozvanih 'win-win' rješenja, gdje su svi dobitnici – i stanovnici, i ekonomija, i životna sredina. Projekat koji započinjemo u Kotoru trajaće godinu dana i nadamo se da je ovo samo početak dugoročne saradnje“, istakla je Kasel. Ona se posebno osvrnula na ugroženost koralogenih zajednica u zalivu, naglašavajući da lokalna zaštita može biti ključna u ublažavanju posljedica globalnih klimatskih promjena.

Profesor Stiven Gejns, emeritus dekan Bren škole za nauku i menadžment životne sredine, govorio je o značaju morskih rezervata. Iako je Crna Gora nedavno proglasila tri zaštićena morska područja, Gejns naglašava da je za uspjeh neophodan balans između očuvanja biodiverziteta i potreba lokalnog stanovništva, prije svega u sektoru ribarstva.

„Okean ima nevjerovatan potencijal, ali ako se resursi prekomjerno koriste, populacija riba spada na opasno nizak nivo. Naš zadatak je da kreiramo mreže zaštićenih oblasti koje omogućavaju podvodnom svijetu da se regeneriše, dok ljudi istovremeno ostvaruju ekonomsku korist u susjednim zonama“, objasnio je Gejns.

Govoreći o akvakulturi, profesor Gejns je ukazao na to da ova grana može biti korisna ako se pažljivo planira. Kao pozitivan primjer naveo je uzgoj školjki, poput ostriga i mušalja, koje vrše prirodnu filtraciju vode.

Uprkos zastrašujućim efektima klimatskih promjena koji mijenjaju čitava staništa i podižu temperaturu mora, američki profesori su u Kotor donijeli poruku optimizma. Prema njihovim riječima, fokus na lokalne stresore – poput smanjenja zagađenja i sprečavanja prekomjernog izlova – daje morskim ekosistemima šansu da se odupru globalnim prijetnjama.

Domaćin ove međunarodne saradnje je Institut za biologiju mora u Kotoru, čime se nastavlja intenzivan rad na naučnom pozicioniranju Boke Kotorske na svjetskoj mapi istraživanja zaštite mora.

Na nedavnom sastanku kod potpredsjednika Opštine Kotor dr Igora Kumburovića, pored profesora Kasel i Gejns, bili su i direktor Instituta za biologiju mora Kotor dr Mirko Đurović, direktor KotorArt festivala i predstavnik Komiteta pobratimskih gradova Kotora i Santa Barbare Ratimir Martinović, kao i predstavnici inicijative "Heal the Bay", koja pruža logističku podršku realizaciji ovog projekta – osnivač međunarodne jedriličarske fondacije “Richard & Frances Godbois Foundation” Richard Godbois i direktor Miloš Gezović.

Tekst: Saša Karajović

Foto: Opština Kotor

Razgovor možete poslušati u emisiji “EKO KUTAK O ZAŠTITI MORA” (15-04-26)

https://soundcloud.com/radio-kotor