Društvo

U okviru nacionalne kampanje „Čuvaj da te čuva“, danas je u Kotoru organizovana velika akcija podvodnog čišćenja Bokokotorskog zaliva, koja je okupila predstavnike Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, državne i lokalne zvaničnike, ronioce, volontere i brojne partnerske organizacije s ciljem uklanjanja otpada sa više lokacija u zalivu.

Program je počeo u dvorištu Instituta za biologiju mora, gdje su se okupili evropska komesarka za proširenje Marta Kos, šef Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori Johan Satler, predsjednik Vlade Milojko Spajić, ministar pomorstva Filip Radulović, ministarka evropskih poslova Maida Gorčević, predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić, generalni direktor Direktorata za pomorsku i unutrašnju plovidbu mr Goran Idrizović, vršilac dužnosti direktora Komunalnog Kotor Slaviša Bubanja, savjetnica za zaštitu životne sredine u Komunalnom Kotor Jelena Radunović, izvršna direktorica Akcije za ljudska prava Tea Gorjanc Prelević, kao i brojni predstavnici institucija i organizacija.

Delegaciju je ispred Instituta dočekao direktor dr Mirko Đurović, koji je goste proveo kroz Akvarijum Boka.

Nakon toga timovi su raspoređeni na više lokacija, pa su organizovane akcije čišćenja u akvatorijumu ispred Dobrotske rive, rive Muo i oko ostrva Gospe od Škrpjela, dok su specijalizovani timovi paralelno radili na izvlačenju potopljenih vozila i cisterni sa drugih lokacija u Bokokotorskom zalivu.

Po završetku akcije i plovidbe zalivom, zvaničnici su obišli Muzej grada Perasta, gdje je održana konferencija za medije na kojoj su govorili predsjednik Vlade Milojko Spajić i evropska komesarka za proširenje Marta Kos.

Predsjednik Vlade Milojko Spajić ocijenio je da je akcija pokazala koliko su očuvanje prirode i evropske vrijednosti međusobno povezani, ali i istakao da Crna Gora ostvaruje značajne rezultate na putu ka Evropskoj uniji.

„Danas smo imali sjajnu akciju 'Čuvaj da te čuva' i pokazali smo dio kulturnog, istorijskog i prirodnog bogatstva Crne Gore. Siguran sam da će i Evropa mnogo dobiti ulaskom Crne Gore u Evropsku uniju. Zadovoljstvo mi je što danas možemo govoriti i o konkretnim rezultatima koje je država ostvarila. Skoro 100 miliona eura iz Plana rasta biće isplaćeno u oktobru, a Crna Gora je ušla i u višegodišnji budžet Evropske unije za period od 2028. do 2035. godine. To predstavlja veliko priznanje i potvrdu povjerenja u evropski put naše države. Nastavljamo da zatvaramo pregovaračka poglavlja i zajednički radimo kako bismo ostvarili cilj kojem nikada nismo bili bliži. Hvala svima na zalaganju i vjerujem da ćemo uz podršku naših evropskih partnera uspješno privesti kraju proces pristupanja Evropskoj uniji“, rekao je Spajić.

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos poručila je da je današnji program bio simboličan primjer kako evropske integracije izgledaju u praksi.

„Današnji program bio je drugačiji od uobičajenih sastanaka. Nismo razgovarali samo o pregovaračkim poglavljima, klasterima ili Planu rasta, već smo zajedno radili na zaštiti prirode. Upravo to pokazuje šta evropske integracije znače u svakodnevnom životu građana.

Crna Gora ulazi u završnu fazu svog puta ka Evropskoj uniji. Već narednih sedmica imaćete privremeno zatvoreno više od polovine pregovaračkih poglavlja, a Evropska komisija je već započela rad na ugovoru o pristupanju. Istovremeno pripremamo finansijski paket koji će pomoći da tranzicija iz statusa zemlje kandidata u status države članice bude što uspješnija. Time će se sredstva koja Crna Gora dobija iz budžeta Evropske unije najmanje utrostručiti”, kazala je Kos.

Govoreći o reformama, naglasila je da je upravo njihov uspjeh omogućio Crnoj Gori da bude među najuspješnijim državama u okviru Plana rasta.

„Crna Gora je ostvarila vrhunske rezultate u sprovođenju reformi, zbog čega će se već narednog mjeseca razgovarati o povećanju finansijske podrške. Lideri Evropske unije  iz Tivta su jasno poručili da je članstvo Crne Gore do 2028. godine nadohvat ruke. Međutim, tempo će zavisiti prije svega od same Crne Gore. Pred vama je još mnogo posla, posebno u oblasti vladavine prava, a reforme moraju ostati iznad partijskih interesa i biti zajednički nacionalni projekat.“

Posebno je pozdravila dogovor vlasti i opozicije o evropskim reformama.

„Pozdravljam sporazum koji su ove sedmice postigli parlamentarna većina i opozicija kada je riječ o zakonodavstvu vezanom za evropske reforme. Već se vidi da taj dogovor daje rezultate, jer su pojedini zakoni usvojeni uz podršku veću od 90 odsto poslanika. Upravo takvo jedinstvo potrebno je Crnoj Gori kako bi uspješno završila pregovore i postala članica Evropske unije.“

Kos je podsjetila i na snažnu podršku građana evropskim integracijama.

„Najnovije istraživanje pokazuje da 68 odsto građana podržava članstvu u EU
, 67 odsto ima pozitivan stav prema Evropskoj uniji, dok joj vjeruje čak 73 odsto građana. Zato želimo da svi budu dio ovog procesa i da njegove koristi osjete u svakodnevnom životu.“

Govoreći o današnjoj akciji u Boki, evropska komesarka naglasila je da zaštita životne sredine predstavlja jedan od ključnih evropskih standarda.

„Danas je oko 500 ljudi učestvovalo u najvećoj akciji čišćenja organizovanoj u Kotoru. Time smo pokazali kako evropske vrijednosti izgledaju na djelu. Crna Gora usklađuje svoje propise iz oblasti zaštite životne sredine sa zakonodavstvom Evropske unije i radi na zatvaranju Poglavlja 27, koje je jedno od najzahtjevnijih. Vi imate oko 230 kilometara predivne obale i iskreno vas molim da je sačuvate. Omogućite da lokalne zajednice i buduće generacije žive od mora, ali i zajedno sa morem.“

Na kraju obraćanja poručila je da Crna Gora ima istorijsku priliku.

„Crna Gora nikada nije bila bliže Evropskoj uniji. Energija koju osjećam širom zemlje pokazuje da i građani vjeruju u taj cilj. Iskoristimo taj trenutak i završimo posao kako bi Crna Gora postala 28. članica Evropske unije. Naprijed, Crna Gora“, zaključila je Kos.

U akciji čišćenja učestvovali su i Heal Boka Bay, Caritas Kotorske biskupije, Udruženje ribara Kotora i poštovalaca tradicionalnog ribanja, Ljute Kamilice, Ozelenimo Crnu Goru, Ekologija mora, Montenegro Dolphin Research, Medaur Risan, Crnogorsko društvo ekologa, CZIP, Ecopatriotizam, Optimisti, Zero Waste Montenegro, MSJA – Dr. Martin Schneider-Jacoby Association, Expeditio, Čista Gora, Green Adriatic, DVD Crna Gora, Ronilački klub Adriatic Blue, MedCEM, Boka Diving Academy, Jedriličarski klub Lahor, Crnogorski jedriličarski savez, proslavljeni jedriličar Milivoj Dukić, Monefish, Regionalni ronilački centar, Univerzitet Crne Gore – Centar za arheologiju, Institut za biologiju mora, KotorArt i Ecoboats.

Kampanja „Čuvaj da te čuva“, koja se realizuje uz podršku Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, ima za cilj okupljanje institucija, organizacija i građana u zajedničkom naporu očuvanja prirode, uklanjanja nelegalnih deponija i promocije održivih praksi, kako bi zaštita životne sredine postala zajednička odgovornost cijelog društva.

Tekst: Tamara Vuković

Foto: Evropska kuća, Opština Kotor i Radio Kotor/T.V.