Društvo

Autorka teksta: Biljana Marković

Foto: Radio Kotor / B.M.

Javna tribina o Elaboratu procjene uticaja na životnu sredinu za izgradnju brze saobraćajnice od petlje Bratešići (Lastva Grbaljska) do sela Vrijesno održana je danas u Multimedijalnoj sali Kulturnog centra ,,Nikola Đurković“ Kotor.

Obraćajući se u ime Agencije za zaštitu životne sredine, Dragana Mirović je kazala da je rok trajanja javne rasprave i dostavljanje primjedbi i mišljenja u pisanoj formi, na adresu Agencije za zaštitu životne sredine do 9. februara.

Predmet javne tribine je projekat izgradnje brze saobraćajnice koji obuhvata područja opština Budva i Kotor.

“Elaborat je Agenciji dostavljen 24. 12. 2025. godine. Što se tiče procedure obavještavanja vezano za navedeni projekat, 25.12. 2025. su obavješteni Ministarstvoi ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, Institut za javno zdravlje, Ministarstvo saobraćaja, Ministarstvo kulture u medija, Uprava za zaštitu kulturnih dobara i Kancelarija za Unesko, Uprava za gazdovanje šumama i lovištima Crne Gore, Uprava za vode, Opštine Budva i Kotor i Mitropolija crnogorsko-primorska i CGS”, rekoa je ona i dodala da će sve primjedbe sa tribine biti konstatovane zapisnički i dostavljene Komisiji za ocjenu elaborata ovog projekta.

Nosilac projekta je firma “Monteput” doo Podgorica u čije ime je skupu prisustvovao Dragan Bošković.

Planiranu trasu i njen potencijalni uticaj na životnu sredinu je u ime obrađivača, firme Mediks doo, prezentovao Milan Maraš.

“Svrha elaborata je da kroz karakteristike i lokaciju projekta prepozna njegov uticaj na samu lokaciju, da na negativne uticaje da odgovarajuće mjere kako bi ih smanjio, suzbio ili eventualno eliminisao i da na kraju u fazi izvođenja i funkcionisanja da monitoring životne sredine, odnosno da se prati životna sredina i ustanovi da li su mjere navedene u elaboratu adekvatne za suzbijanje tog uticaja”, rekoa je on.

Jedno od glavnih poglavlja elaborata je opis lokalcije, koji je predstavljen kroz kratku video prezenzaciju.

Po riječima Maraša, trasa saobraćajnice planirana je od Bratešica, do sela Vrijesno, tačnije iznad naselja Kuljača u Budvi.

“Petlja Bratešići spaja se na bulevar Tivat-Jaz pristupnim putem i planiranim kružnim tokom, sa kojeg je predviđena naplatna rampa za priključenje na brzu saobraćajnicu. Nakon petlje Bratešići saobraćajnica nastavlja kroz Goroviće, a iznad trafo stanice Lastva ulazi u tunel broj 1 koji izlazi na most koji prelazi preko kanjona Drenoštice. Dakle, tunel prelazi direktno na most koji direktno ulazi u tunel broj 2. Tunel ide sve do izlaska koji je u zoni Markovića i tu već imamo objekte koji se nalaze blizu saobraćajnice. Tu je planirana petlja Budva-Markovići, koja je predviđena kako bi se ostvarila veza sa magistralnim putem Budva-Cetinje. Od petlje Markovići put dalje nastavlja nenaseljenim dijelom do Stanišića u kojima su objekti koji se nalaze dosta blizu saobraćajnici - usjeku koji je predviđen. Potom prolazi kroz nenaseljeni, teško pristupačni dio do iznad Kuljača i tu je planiran završetak ove brze saobraćajnice”, precizirao je Maraš.

Kako je pojasnio, ustvari je riječ o završetku ovog dijela projekta, jer je predviđeno da se ova saobraćajnica dalje spaja na autoput Bar-Boljari i Jadransko-jonski autoput ispod sela Ljubotinje, takođe i početni dio ove dionice. Predviđeno je, kazao je, dalje spajanje početnog dijela brze saobraćajnice koja bi išla od Herceg Novog, to jest Debelog brijega i spajala se na budući auto put.

“Što se tiče opisa samog projekta, dužina brze saobraćajnice je nešto preko 14 kilometara, predviđeno je 11 mostova, ukupne dužine 9.510 metara, tu se misli i na jednu i na drugu stranu, predviđena su dva tunela ukupne dužine na obje strane 8.655 metara, dvije petlje Bratešići i petlja Budva u Markovićima. Što se tiče karakteristika kolovoza, imamo 4 trake, po dvije u oba smjera, širina jedne je 3,5 metra, a između je predviđen razdjelni pojas koji neće biti uži od tri metra. Saobraćajica je projektovana za brzinu od 100 km na čas”, rekao je Maraš.

Što se tiče zona, odnosno objekata pod uticajem, locirani su svi koji se nalaze u blizini lokacije. Objekti u Markovićima i objekti u Stanišićima nalaze se najbliže u odnosu na planiranu brzu saobraćajnicu.

Kada je životna sredina u pitanju, napominje da je lokacija planirana u drugoj zoni sanitarne zaštite vodoizvorišta Loznica. Što se tiče zaštićenih područja prirode, navodi da je zaštićeni spomenik prirode, odnosno maslina Pićanovina u selu Ivanovići - opština Budva, od predmetne lokacije udaljena 300 metara.

Na osnovu svih karakteristika projekta dati su i mogući uticaji na biljni i životinjski svijet, zemljište, vazduh, buku, pejzaž, upravljanje otpadom, a sve ovo kada se spoji daje uticaj na lokalno stanovništvo koje se živi u blizini saobraćajnice.

“Na sve moguće uticaje koji su navedeni date su i odgovarajuće mjere, kako bi se oni smanjili, kako u fazi izvođenja radova, tako i u fazi funkcionisanja. Takođe, dat je i monitoring u fazi izvođenja radova da se prati kvalitet zemljišta, vazduha, nivo buke i vibracija, biodiverzitet, a u fazi funkcinisanja, pored toga, da se prati i kvalitet otpadnih voda, to jest voda koje se spiraju kišom sa saobraćajnice koja je cijela oivičena”, rekao je on i naveo da je predviđeno da se otpadne vode koje se spiraju kišom sa kolovoza odvode do separatora ulja i lakih naftnih derivata, gdje se prečišćavaju i dalje ispuštaju u životnu sredinu.

Uslijedila su pitanja prisutnih građana.

Između ostalog, iz Gorovića su se interesovali o udaljenosti tamošnjeg vodizvorišta Velja voda od brze saobraćajnice.

Interesovali su se i na kolikoj udaljenosti će se nalaziti izlaz tunela od trenutne raskrsnice na Kraljev do (kod lakat krivine), o udaljenosti seoskog puta do brze saobraćajnice i nadmorskoj visini, zatim kolika će biti udaljenost saobraćajnice od Crkve Sv. Gospođe. Takođe, što se tiče ekološke zaštite, da li će biti postavljeni paneli za zvučnu zaštitu i kakva će biti zaštita od izduvnih gasova s obzirom na to da je izlaz tunela predviđen ispod sredine sela, gdje živi veći broj mješana.

Maraš je odgovorio da su uputili molbu Upravi za vode koja im je dostavila spisak svih izvorišta koja se koriste za javno vodosnabdijevanje, zajedno sa zonama sanitarne zaštite, a da im nisu dostavili lokaciju izvorišta Velja voda.

“Što se tiče vodoizvorišta koja se nalaze u samoj blizini trase, pored toga što je dostavila Uprava za vode ona su i prođena topografskom kartom. Najbliže koja smo mogli da pronađemo jeste izvorište Vrutak, te neimenovani izvor koji se nalazi u blizini Stanišića. Udaljenost izvora od trase saobraćajnice je oko 300 metara i ne bi trebalo da bude uticaja, jer je put ispod izvora (po topografskoj karti). U elaboratu ćemo navesti vodozvorište Velja voda i da se projektom predvide hidrotehnički propusti, iako je u elaboratu navedeno da se, svuda kuda ima voda, predvide ovi propusti, kako bi ta voda slobodno tekla”, precizira Maraš.

Odgovrajući na pitanje prisutnih, kazao je da su između Kraljeva dola i petlje saobraćajnice predviđena dva mosta - iznad petlje i iznad potoka, a dalje je otvorena trasa (od mosta do tunela) dužine oko kilometar. Udaljenost od najbliže kuće od tunela iznosi oko 130 metara, a Crkve Sv. Gospođe oko 530 metara od lokacije. Visinska razlika između crkve i saobraćajnice, po njegovoj slobodnoj procjeni, iznosi oko 70 metara.

“Zvučna zaštita je predviđena u dijelu gdje se nalaze najbliži stambeni objekti na udaljenosti od oko 70 metara od trase, gdje nema svi proračuni pokazuju da će nivo buke biti ispod zakonom dozvoljenih vrijednosti”, kazao je on.

Između ostalih, prisutni su se interesovali u vezi projekta brze ceste na području Donjeg Grblja.

“Pošto je evidentno da je UNESCO stavio veto na most, mislim da se odustalo, pa me interesuje kada će se obaviti eksproprijacija za zemljište građana preko čijih parcela je ucrtana brza cesta”, pitao je jedan od prisutnih.

Naglasivši da se od izgradnje te ceste nije se odustalo, Maraš je naveo da je taj projekat u fazi izrade.

“Postoje dvije opcije - most i tunel. Uprava za zaštitu kulturnih dobara treba da o tome da mišljenje”, rekao je on.

Kada je u pitanju područje Bratešića, Maraš je kazao da su najbliži objekti udaljeni od petlje saobraćajnice oko 230 metara.

Podsjetimo Shodno članu 13 Zakona o procjeni uticaja na životnu sredinu („Službeni list CG”, broj 75/18), obavještavamo vas da je nosilac projekta „MONTEPUT“ doo iz Podgorice podnijelo zahtjev Agenciji za zaštitu životne sredine za davanje saglasnosti na Elaborat procjene uticaja na životnu sredinu za izgradnju brze saobraćajnice od petlje Bratešići (Lastva Grbaljska) do sela Vrijesno km 52+442 na katastarskim parcelama: 1541, 1565, 1567, 1577, 1578, 1579, 1580, 1581, KO Prijeradi, katastarskim parcelama 146/1, 146/2, 156/2, 156/3, 160/1, 164, 165, 171, 173, 174, 175, 177, 271, 274, 275, 279, 318, 319, 320, 324, 542, 543, 544, 555, 556/1, 556/2, 557/1, 558, 559, 572, 772, 783, 784, 785, 786, 787, 788, 983, 985, 986, 989/1, 989/2, 992, 1031, 1032/1, 1032/2, 1035, 1037, 1038, 1039, KO Gorovići, 1, 2, 6, 8, 9, 10, 112, 113, 114, 115, 116, 123, 129, 133, 134, 135, 187/1, 1188, 1920, KO Lastva, Opština Kotor i katastarskim parcelama 89, 90, 95/1, KO Prijevor, katastarskim parcelama  598, 599, 600, 601, 602, 631, 632, 633, 641, 642, 643, 644, 648, 649, 645, 646, 650, 651, 652, 1538, 1542, 1543, 1578/1, 1579, 1597/1, 1581, 1584, 1598, 2376, 2377, 2378, 2379, 2382, 2383, 2384, 2385, 2386, 2387, 2388, 2389, 2390, 2391, 2392, 2393, 2394, 2395, 2396, 2397, 2398, 2399, 2400, 2401, 2402, 2403, 2405, 2406, 2407, 2408, 2504, 2505, 2506, 2507, 2510, 2515, 2516, 2523, 2525, 2551, 2557, 2559, 2560, 2562, 2563, 2570/1, 2570/2, 2570/3, 2570/4, 2579, 2580, 2581, 2582, 2588, 2589/1, 2305, 2573, 2790, 2791, 2794, 2800, 2801, 2802, 2803, 2805, 2806/1, 2806/2, 2807/1, 2807/2, 2808, 2809/1, 2809/2, 2809/3, 2809/4, 2812, 2815, 2839/2, 2842/1, 2842/6, 2843/1, 2843/2, 2848, 2886/7, 2887, 2889/1, 2889/2, 2889/3, 2889/4, 2889/5, 2895, 2896, 2898/2, 2903/15, 2905/1, 2905/7, 2906/2, 2906/5, 2906/6, 2906/10, 2907/7, 2907/8, 2907/9, 2917/1, 2928/13, 2945, 2946, 2947, 2950, 2952, 2953, 3023, 3024, 3027, 3028, 3029, 3035/3, 3148/1, 3148/2, 3149/1, 3149/2, 3149/3, 3150, 3151, 3158, 3159, 3160, 3161/2, 3162/2, 3163/1, 3327, 3328, 3329, 3330, 3331, 3332/1, 3332/2, 3332/3, 3332/4, 3332/5, 3334/1, 3339, 3340, 3341, 3353, 3355, 3357, 3358, 3359, 3360, 3361, 3362, 3363, 3364, 3365, 3366, 3415, 3435, 3440, 3449, 3450, 3451, 3452, 3453, 3613, 3614, 3615, 3640, 3641, 3642, 3643, 3644, 3646, 3654, 3655, 3656, 3657, 3658, 3668/1, 3669, 3670, 3671, 3672, 3673, 3690, 3691, 3694, 4051, 4052, 4053, 4054, 4055, 4057, 4265, 4266, 4267, 4283, 4301, 4305, 4283, 4588, 4595, 4597, 4610, KO Maini, katastarskim parcelama 2145, 2147, 2148, 2149, 2150, 2152, KO Brajići, katastarskim parcelama  14, 16, 17, 18, 41, 42, 43, 47, 58, 59, 60, 62, 63, 64, 66, 68, 72, 73, 74, 75, 76, 80, 224, 225, 226, 241, 242, 243, 244, 256, 258, 261, 262, 263, 264, 268, 270, 271, 272, 273, 274, 277, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 299, 300, 301, 302, 308, 309, 311, 312, 313, 317, 318, 319, 320, 321, 323, 324, 396, 397, 398, 400, 490, 491, 492, 493, 496, 497, 534, 535, 536, 537, 538, 539, 540, 542, 543, 544, 545, 546, 547, 548, 549, 553, 554, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 572, 594, 617, 618, 619, 620, 621, 622, 623, 644, 645, 646, 647, 648, 652, 1126, 2836, 2846, 2860, 2986, 2991, 2993, 2999, 3000, KO Kuljače, Opština Budva.

Uvid u dokumentaciju može se obaviti u prostorijama Agencije za zaštitu životne sredine, ulica IV Proleterske 19, kancelarija broj 9, kao i u Sekretarijatu za urbanizam i održivi razvoj Opštine Budva, kao i u Sekretarijatu za zaštitu prirode i kulturne baštine Opštine Kotor, radnim danima od 9 do 12 časova.

Dokumentaciju je moguće preuzeti sa sajta Agencije zaštitu životne sredine www.epa.org.me i sa sajta Opštine Kotor.

Tribini su u ime opštinskog Sekretarijata za zaštitu životne sredine prisustvovale sekretarka Bojana Petković i savjetnica Jelena Vuković.