Društvo

Povodom navršavanja 80 godina od formiranja I Bokeljske NOU brigade, predstavnici boračkih organizacija Herceg Novog, Tivta, Kotora, Budve, Nikšića i Trebinja formiran je odbor za organizaciju 80-to godišnjice za obilježavanje ovog značajnog jubileja. Za predsjednika odbora izabran je Ljubenko Borović iz Kotora, podpredsjednik SOBNOR-a Crne Gore. Za podpredsjednika izabran je Đorđije Zloković, a za sekretara Gojko Matijašević. Za članove odbora izabrani su Milan Vajagić, Petar Uljarević, Slobodan Stojanović, Mato Brguljan, Aleksandar Vučić, Niko Zec, Milan Basta, Rajko Ćapin, Miroslav Morić i Ivan Koprivica. Dogovoreno je da se akademija održi u Herceg Novom. Predsjednik odbora je zadužen da za narednu sjednicu pripremi program rada kao i troškovnik, navodi seu saopštenju predsjednika organizacionog odbora Ljubenka Borovića.

 ,,Ove godine se navršava 80 godina od formiranja Prve Bokeljske NOU brigade u čiji su sastav, u najvećem dijelu, ušli građani opština Kotora, Herceg Novog, Budve, Tivta i Trebinja, kao i građani opština Crne Gore i šire kuda je ova brigada prošla i učestvovala u oslobađanju najvećeg dijela opština u Crnoj Gori i šire, a što se vidi iz priložene karte njenog ratnog puta.

Kako su borci ovih opština i njihovi potomci i poštovaoci istinski sljedbenici ideja NOB-a i KPJ, oni osjećaju obavezu i dužnost prema borcima koji su dali svoje živote ili učestvovali u borbama za slobodu Jugoslavije, a posebno Crne Gore.

Brigada je formirana 05. 10. 1944. godine u Konjskom ( Zubci ), opština Trebinje.

Na prvom zasjedanju Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke, održanog 1943. g. u Kolašinu, ovu ideju je prvi put javno izneo delegat iz Boke Mato Petrović, koji je pored ostalog istakao: “.....Boka ima danas toliko boraca da bi mogla formirati Bokeljsku brigadu. Ja mislim da bi narodu Boke ispunili želju formiranjem te bokeljske brigade i da bi na taj način ta prva brigada stvorila i drugu brigadu”.

Ovu ideju o potrebi formiranja veće operativne jedinice ponovio je na drugom zasjedanju ZAVNOCG i Boke vijećnik iz Boke Dušan Radonjić slijedećim riječim:”...Narod vjeruje da nije daleko dan kada će narodno oslobodilačka vojska stupiti na tle Boke. Pozdravljam odluku Štaba II udarnog korpusa da se formira Bokeljski bataljon, a mi ćemo se potruditi da ovaj bataljon naraste u Bokeljsku brigadu”.

Prva bokeljska brigada formirana je na osnovu naredbe Štaba II udarnog korpusa NOVJ br. 518 od 29. 09. 1944. g., kada je određen i komandni kadar. Vrhovni štab NOV i POJ na predlog ovog štaba odobrio je i naredio formiranje I Bokeljske NOU brigade.

U sastav brigade ulazi Udarna grupa od tri bataljona koji su se nalazili u sastavu Primorske operativne grupe i novopridošli dobrovoljci iz Boke Kotorske i crnogorskog primorja.

Na osnovu ovašćenja Štaba II Udarnog korpusa, sam čin formiranja Bokeljske brigade izvršio je Štab POG na dan 05. 10. 1944. g. u selu Konjskom u prisustvu političkog komesara POG Boška Đuričkovića.

Tom prilikom brigada je imala 4 bataljona i oko 800 boraca koji se tokom svog borbenog djelovanja povećavala, jer je to bio odraz stvarnog raspoloženja naroda Boke prema NOP-u, da bi do kraja ratovanja brojčano narasla na preko 3 000 boraca.

Vrhovni štab NOV i POJ je postavio i Štab I Bokeljske NOU brigade: za komandanta brigade Jovanović Danila Božo, za zamjenika komandanta Boreta Nika Joko. Za političkog komesara brigade imenovan je Petrović Ivana Mato, a za njegovog zamjenika Nedigović Sava Milo. Za intendanta Vuksanović Boža Mitar. Pored ovih imenovani su: za pomoćnika polit komesara Mihaljević Sava Jovo, a za sekretara SKOJ-a brigade Rizoniko Anta Marija i Danilović Božo, za oficira OZNE brigade Šoljaga Laza Stevo i obavještajni oficir Rajčević Radojice Vuksan.

Ova brigada svoj prvi borbeni okršaj imala je na Ledenicama u sukobu sa nijemcima koji je uspješno obavila i presjekla njemačku odstupnicu. Ona je učestvovala u oslobađanju skoro svih gradova Crne Gore, Prijepolja i Metohije do Prizrena što se može vidjeti i iz priložene karte njenog borbenog puta. Ona je za veoma kratko vrijeme iskazala sve osobine koje su krasile starije borce Orjenskog i Primorskog bataljona i po borbenosti i političkoj svijesti stala uz rame sa borcima starijih proslavljenih brigada i time opravdala povjerenje koje im je ukazano od strane Partije i naroda.

Za svoje zapažene uspjehe u borbi protiv okupatora i domaćih izdajnika i za dosledno sprovođenje politike bratstva i jedinstva, dobitnik je značajnog narodnog priznanja u vidu dva visoka odlikovanja. “Orden zasluga za narod sa zlatnom zvijezdom i Orden bratstva i jedinstva sa zlatnim vijencem”.

Ovaj kratki izvod iz djelovanja ove brigade obavezuje nas da se njenim borcima sa pijetetom i dužnim poštovanjem podsjećamo sa obavezom da se nikad ne zaborave jer oni svoje živote su žrtvovali za slobodu domovine. Išli su da oslobađaju ne samo opštine Crne Gore nego i šire kao vitezovi bez straha i mane, radi čega su i zaslužili da ih se sjećamo i ne zaboravimo.

Ovaj kratak izvod o I Bokeljskoj NOU brigadi, kao i prilozi neka Vam posluže da čitaoci sa boračkim organizacijama opština i građanima razmijene mišljenje i saznanje da li u Vašoj opštini ili bilo kom regionu ima živih boraca Bokeljske brigade i dostave njihova imena organizacionom odboru za obilježavanje ovog jubileja čiji je predsjednik Ljubenko Borović“, navodi se u saoštenju.