Arhiva

Iz Instituta za biologiju (IBM) mora najavili su 700.000 EUR vrijedan međunarodni projekat koji će realizovati u saradnji sa italijanskim i albanskim kolegama.

Naučna saradnica na Institutu dr Milica Mandić kazala je za Radio Kotor da je cilj projekta "Food for health", odnosno "Hrana za zdravlje", izgradnja multifunkcionalnih centara u sve tri zemlje, čiji bi rad doprinio razvoju malih i srednjih preduzeća iz oblasti poljoprivrede, ribarstva i morske akvakulture, a u zavisnosti od interesa pojedinačnih zemalja.

"Suština ovog projekta jeste ono što smo mi predložili i što je prihvaćeno na sastanku upravljačkog tijela IPA-e, odnosno evropskih fondova. U pitanju je nadogradnja dijela Instituta za biologiju mora u ukupnoj površini od oko 260 kvadrata koji će predstavljati jednu novu i modernu laboratoriju za morsku akvakulturu odnosno laboratoriju u kojoj će biti moguća brojna eksperimentalna istraživanja koja do sada, zbog nedostatka opreme, nisu bila moguća" – kazala je Mandić.

Ona navodi da je Institut za biologiju mora u laboratoriji za razvojna istraživanja i marikulturu sprovodio i sprovodi brojne naučno-istraživačke projekte iz oblasti morske akvakulture, ali i iz oblasti, odnosno problematike otpada u moru, koja je sve aktuelnija tokom poslednjih godina.

"Ovo što ekskluzivno za naš Radio Kotor najavljujem jeste najatraktivnije za tekuću i za narednih nekoliko godina.

Jedan veliki projekat koji je Institut za biologiju mora prijavio u saradnji sa kolegama iz Italije i Albanije. Na poziv Ministarstva poljoprivrede razvoja Crne Gore, naša laboratorija je tokom 2018. godine aktivno radila na aplikaciji jednog tematskog projekta u kojem su uključena tri ministarstva iz Albanije, Italije i Crne Gore i još četiri naučno istraživačke institucije među kojima je naš Institut" – kazala je Mandić.

Cilj projekta je i međunarodno povezivanje, razvoj tržišta, brendiranje lokalnih tradicionalnih proizvoda, a sve kroz razvoj nauke, odnosno povezivanje rezultata naučnih istraživanja, sa sektorom, u našem slučaju morske akvakulture.

"Ono što moram da kažem jeste da je u pitanju projekat od nacionalnog značaja, da je to kapitalni projekat sa ukupnim budžetom od oko 700.000 eura, pri čemu je naše učešće, odnosno učešće Instituta odnosno Univerziteta Crne Gore 15 odsto. Pored podrške koju smo dobili od Univerziteta, moram pomenuti da smo dobili podršku zbog važnosti projekta i od Vlade Crne Gore odnosno od Ministarstva nauke, koje je na posljednjoj sjednici Vlade u 2018. godini donijelo Odluku o sufinansiranju dijela projekta u ukupnom iznosu od oko 90.000 eura, a koje su već uplaćene na račun Instituta, jer projekat počinje sa realizacijom u martu ove godine. O ovom velikom projektu tek ćemo govoriti konkretnije u narednom periodu" – kazala je Mandić.

U planu je i nova moderna laboratorija za morsku akvakulturu

"Ono što je suština njenog formiranja, ono što planiramo zapravo u ovoj laboratoriji jeste formiranje dva eksperimentalna dijela pri čemu će jedan dio biti posvećen formiranju mrijestilišta kamenica, naravno u eksperimentalnim uslovima i proizvodnju mlađi. Drugi dio laboratorije biće posvećen eksperimentalnom uzgoju mikroalgi kao osnovne hrane za kamenice. Kroz partnerstvo koje imamo sa nekoliko uzgajivača sa područja Bokokotorskog zaliva, te jedinke će biti njima date, a u cilju povećanja proizvodnje. Za početak ćemo se bazirati na dva partnerska uzgajališta u zalivu, a kasnije i na sve ostale koji će biti zainteresovani za saradnju sa Institutom. Nadam se da će pored aktuelnog projekta, izgradnje prvog akvarijuma u Crnoj Gori, ovaj projekat takođe doprinijeti da Institut za biologiju mora u naučnom smislu ali u onom razvojnom bude jedan od vodećih, ne samo u regionu, već i šire" – kazala je Mandić.

Monitoring lokacija

"Sa Ministarstvom poljoprivrede i ruralnog razvoja od januara 2019. godine započinjemo sa jednim novim monitoringom lokacija na otvorenom moru crnogorskog primorja. Cilj je razvoj, odnosno povećanje broja uzgajališta posebno ribe na otvorenom. Mi smo tokom proteklih nekoliko godina radili na izradi plana, prostornog plana posebne namjene za obalno poduručje gdje smo predložili određene lokacije, koje mogu biti potencijalno pogodne za razvoj morske akvakulture. Tako da od januara ove godine počinjemo sa detaljnim istraživanjem svih tih lokacija kako bismo predložili konkretne lokacije koje su najpovoljnije, jer je broj investitora koji su zainteresovani za ulaganja u uzgoj ribe sve veći poslednjih nekoliko godina", kazala je Mandić.

Ostali projekti su najvećim dijelom međunarodni finansirani iz sredstava predpristupnih fondova Evropske unije.

"Tu su nekoliko projekata koje sprovodimo iz problematike iz oblasti otpada u moru. Projekat koji je započet prošle godine i koji će trajati još godinu i po, takozvani projekat "Welcome" koji se tiče rješavanja problematike otpada na plažama i zaštite pješčanih dina od erozije. Taj projekat, kao i drugi, takođe međunarodni, takozvani "Adapt beach" sprovodimo u saradnji sa javnim preduzećem Morsko dobro, gdje pokušavamo da pored procjene količine otpada i vrste otpada koji se nalazi na našim plažama doprinesemo i načinu njegovog rešavanja i zaštite pješčanih dina na području ulcinjske plaže od erozije, koja je prvenstveno posledica ljudskih aktivnosti", kazala je Mandić.

Pored osnovnih naučno-istraživačkih aktivnosti koje sprovode direktno na plažama, u IBM su posvećeni edukaciji djece u školama, gdje su nekoliko proteklih mjeseci imali predavanja u nekoliko primorskih opština.

"Poslednja predavanja održana su osnovnoj školi "Savo Ilić" u Kotoru i osnovnoj školi "Drago Milović" u Tivtu gdje imamo adaptirana predavanja za djecu školskog uzrasta, jer smatramo da je preventiva zapravo jedino što može rješiti u nekoj daljoj budućnosti problematiku otpada u moru. Sa tim aktivnostima, predavanja po školama, ćemo nastaviti i tokom ove godine. Tako da sve one škole koje su eventualno zainteresovane za saradnju sa nama se slobodno mogu javiti, mada smo mi u kontaktu sa većinom škola u primorskim opštinama.

Takođe imamo jedan interesantan projekat kada je u pitanju druga vrsta otpada. Otpad nakon uzgoja školjki. Imamo jedan novi projekat koji takođe počinje sa realizacijom sada - 2019 godine.
To je projekat koji smo dobili u saradnji sa institutom za nuklearne nauke "Vinča" iz Beograda. Gdje je kroz bilateralnu saradnju planiran projekat reciklaže i valorizacije otpadnih ljuštura školjki, odnosno korišćenje ljuštura školjki kao otpadnog materijala u procesu njihovog uzgoja, kao apsorbenata teških metala u zagađenom zemljištu, ili bilo kom drugom zagađenom medijumu.

To su samo neki od većih projekata čija se realizacija planira ili koji se realizuju tokom ove godine. Nadam se naravno da će biti sve više razloga za našu dalju priču i saradnju za konkretne rezultate koje ćemo dobijati po ovim projektima koje mogu biti od interesa za javnost", poručila je dr Mandić.