Arhiva

Magistralni put preko Krivošija kroz Dragaljsko polje, koji iz Morinja spaja Boku sa sjeverom, Nikšićem i Trebinjem, pored rasterećenja pravca od Budve ka Podgorici, doprinio je i da potomci nekadašnjih stanovnika ovog područja u zaleđu Boke ljeti češće dolaze na imanja u skoro u potpunosti napuštene Crkvice,  Ledenice,  Dragalj, Han, Malov Do, Knežlaz, Poljice,  Zvečavu... 

Po riječima potpredsjednika opštine Kotor Milivoja Samardžića u Donjim i Gornjim Krivošijama preostalo je vrlo malo stalnih stanovnika.

“Djecu na prostoru Krivošija danas nažalost možemo prebrojati na prstima jedne ruke. Uglavnom su to sve stariji, pa ja to najbolje mjerim po glasačkom spisku. Tako u mjesnoj zajednici Donje Krivošije ima 32, a u Gornjim Krivošijama oko 70 birača. To su ti dakle ti stalni stanovnici koji žive gore. Međutim kako je napravljen put sve više mladih ljudi se vraća i obnavlja svoja đedovska ognjišta. Krivošije posebno žive ljeti”, kazao nam je Samardžić.

Kako je naznačio, valorizujući njegove prirodne i kulturno-istorijske potencijale,.popularizaciji ovog područja doprinosi i manifestacija Svi na Crkvice koja je prije nekoliko dana uspješno održana po drugi put u organizaciji Turističke organizacije opštine Kotor, Opštine Kotor i suorganizatora Opštine Herceg Novi.

“Nekada su na ovom prostoru bili intenzivni stočarstvo i poljoprivreda, a raznim proizvodima snabdijevan je dio Boke. Svake nedjelje se, iz svake kuće, išlo se u Risan radi razmjene nekih proizvoda. Za današnje vrijeme zvuči nevjerovatno, ali su moj stric i moj otac sa desetoro djece živjeli od imanja gore”, kazao je Samardžić.

Na Krivošijama su Cr­kvi­ce po­zna­te kao mje­sto sa naj­vi­še pa­da­vi­na u Evro­pi. Tu se nalazilo i jedno od posljed­njih upo­ri­šte Austro­u­gar­ske mo­nar­hi­je, protiv koje su Krivošijani dizali nekoliko uspješnih ustanaka, a sa monarhijom 1870. čak potpisali i mirovni ugovor.

Od Austrougara su pored fortifikacija i puteva u surovom kršu, ostale i brojne bistijerne, a oko 10-tak ih i danas drži vodu većim dijelom. Njihovom reparacijom bi se značajno pomoglo u obezbjeđivanju vodosnabdijevanja ovog kraja.

Fortifikacijski sistem od čak 70 tvr­đa­va činio je po­ve­za­nu cje­li­nu po­zna­tu kao „Pri­mor­ska tvr­đa­va Bo­ka”.

Da­nas se na Cr­kvi­ca­ma na­la­ze dvi­je tvr­đa­ve: Kom i Stra­žnik, kao i te­me­lji ne­ka­da­šnjih obje­ka­ta ko­jih je bi­lo i do 150, a ko­ji su gra­đe­ni u pe­ri­o­du iz­me­đu če­tvr­te de­ce­ni­je 19. vi­je­ka do po­čet­ka Pr­vog svjet­skog ra­ta.

Za po­tre­be pro­mo­ci­je skri­ve­nih lje­po­ta Crne Gore, u okvi­ru pro­jek­ta „Eko i kul­tur­ni tu­ri­zam ju­žnih Di­na­ri­da”, Cen­tar za za­šti­tu i pro­u­ča­va­nje pti­ca (CZIP) prije dvije godine je snimio vi­deo spot „Cr­kvi­ce – u za­gr­lja­ju pri­ro­de, autora Ili­je Pe­ri­ća.