Arhiva

Krajem oktobra u Petrovcu je održan treći Turistički forum gdje je, u okviru prvog panela posvećenog modelu destinacijskih menadžment organizacija (DMO), uvodničar i moderator bio naš sugradjanin, prof.dr Ivo Županović, profesor na Fakultetu za biznis i turizam u Budvi i prodekan na Fakultetu za menadžemt u Herceg Novom. Iz razgovora sa Županovićem izdvajamo:

Koje su osnovne premise uvođenja DMO modela za efikasnije upravljanje destinacijom?
Osnovne premise uvodjenja sistema ili modela destinacijskih menadzment organizacija su: Napuštanje birokratskog modela i transfer u snažnu i efikasnu upravu destinacije, koja je u potpunosti tržišno orjentisana i sektorski organizovana; Sinergija privatnog i javnog sektora i njihove zajedničke aktivnosti u istom pravcu; Uključenje i edukativnih institucija u tom smislu, koji bi svojim stavovima dali optimalnu potporu razvoju destinacije.

Kao fundament navedene organizacije, mora postojati zvanična strategija destinacije, sa jasnim akcionim planom i podijeljenim ulogama subjekata iz javnog i privatnog sektora, a potom i jasan nadzor i kontrola izvršenih zadataka, što daje puni strateški kredibiltet odredjenoj destinaciji.

Što smatrate osnovnim polugama DMO modela za efikasnije upravljanje destinacijom?
Osnovnu polugu predstavlja adekvatno planiranje razvoja destinacije na bazi kohezije privatnog i javnog sektora, potom upravljanje destinacijom na bazi profesionalnog menadžmenta, integralni destinacijski marketing , razvoj turističkih proizvoda i konkurentnosti destinacije, upravljanje kvalitetom receptivnih faktora destinacije i formiranje destinacijski menadžment informacionih sistema u smislu komunikacije sa potencijalnim i sadašnjim turističkim konzumentima, ali i komunikacije i saradnje sa distributivnim kanalima u smislu plasmana turističkog proizvoda.
Koje su esencijalne prednosti uvođenja DMO modela za efikasnije upravljanje destinacijom?
Prevashodno omogućavanje ekonomske, ekološke i sociološka održivosti destinacije na bazi primjene „carrying capacity" modela, ili modela maksimalnog opterećenja destinacije mjereći sve parametre od fizičkih do socioloških. Navedeno omogućava i povećanu konkurentnost destinacije (povećanje yielda, kontinuirani priliv investicija), potom zadovoljstvo emitivnih tržišta (povećana reputacija, ponovni dolazak ranijih posjetioca,itd...), efikasna partnerstva (formiranje funkcionalnih klastera), kontinuirani proces unapredjenja (diferenciranje i repozicioniranje destinacijskog brenda, permanentan „benchmark" sa konkurentnim destinacijama), ali i bolje kadrovsko ekipiranje i edukaciju ljudskih resursa.
Što smatrate osnovnim preprekama uvođenju DMO modela na nivou Crne Gore?
Smatram da je nedovoljno razvijen fokus da turističke organizacije trebaju da diktiraju i koncipiraju turističku politiku i strategiju destinacije, a ne pojedinački subjekti sa svojim partikularnim stavovima.
U formalnom smislu, osnovni nedostaci su nedovoljna zakonska uobličenost destinacijskih menadžment organizacija kao i nedovoljno jasni modeli finansiranja DMO.
U organizacionom smislu, turistički proizvod Crne Gore je uglavnom determinisan na lokalnom i makro nivou, ne i klasterskom, što automatski onemogućava formiranje destinacijskih menadžment organizacija. Podsjetimo da je klasterski organizacioni nivo dominantan kada je u pitanju definisanje organizacije turističkog proizvoda Crne Gore na bazi Master plana-Strategije razvoja turizma Crne Gore do 2020.godine.