Arhiva

U zajedničkom izdanju Narodnog muzeja Crne Gore na Cetinju i Pomorskog muzeja Crne Gore u Kotoru nedavno je objavljena knjiga" Ikona vitezova. Istorija ikone Bogorodice Fileremske" čiji je autor prof.dr Antun Sbutega. 

 

"Istovremeno je ova knjiga objavljena i u Italiji od izdavača "Aracne editrice", pod naslovom "Icona dei cavalieri. Storia della Madonna di Fileremo e altre storie a essa collegate". Autor je zapravo napisao knjigu na italijanskom jeziku, ali je želio da prvo bude obajvljena u Crnoj Gori u prevodu prof. Tereze Albano. 

 

Knjiga ima 280 strana , bogato je ilustrovana i detalljno analizira dugu, veoma interesantu i malo poznatu istorijsku odiseju ikone Bogorodice Fileremske, koja je počela u Vizantiji u VIII-IX vijeku. Slijedi istoriju ikone u toku ikonoklazma, raskola između Istočne i Zapadne crkve i krstaških ratova, baveći se osnivanjem viteških redova , a posebno prati hiljadugodišnju istoriju Suverenog viteškog malteškog reda, čije je ikona postala zaštitnica. 

Ikona se odvojila od Reda 1799 g. kada je zajedno sa dvije relikvije, rukom svetoga Ivana Krstitelja i relikvijom svetog Križa, premještena u Rusiju, gdje je preživjela Oktobarsku revoluciju, i  zatim preko Estonije, Danske i Njemačke stigla u Beograd, da bi zajedno sa dvije relikvije  stigla u Crnu Goru 1941 g. Kako piše autor u  uvodu knjige , pored  interesantne i malo poznate teme, za pisanje knjige je imao i lične motive, vlastitu  odanost kultu Bogorodice, te činjenicu da je vitez Malteškog reda i da je bio prvi ambasador Crne Gore pri Redu.

 

On piše da je  želio da ovom knjigom obuhvati ono što je poznato o ovoj ikoni i predstavi čitaocima, da ikonu i njenu i istoriju učini poznatijom izvan Malteškog reda i malog broja stručnjaka. Kada je u pitanju izdanje na crnogorskom jeziku, želio je, pored ostalog, da popuni prazninu koja postoji u poznavanju istorije ove ikone, kao i Malteškog reda, o čemu su širene brojne mistifikacije i dezinformacije, prije svega zbog nedostatka pravih izvora.On se nada da će na taj način  ova knjiga doprinijeti, kako daljim istraživanjima ikone i tema koje su za nju vezane, tako i njenoj optimalnoj valorizaciji, prije svega duhovnoj i kulturnoj.

 

Sbutega je godinama istraživao ovu temu i djela na raznim jezicima koje se njome bave, posebno u biblioteci i arhivu Malteškog reda, tako da kniga sadrži 401 fus notu,  brojne podatke i dokumente.

 

U zadnjim poglavljima su opisane istorijske veze Crne Gore i Malteškog reda , kult Bogorodice u Crnoj Gori, te diplomatski odnosi Reda sa Crnom Gorom i napori da se ikona na najbolji način valorizuje", saopšteno je Radio Kotoru povodom najave prezentacije knjige u julu.