Arhiva

U okviru manifestacije "Dani mađarske kulture u Crnoj Gori" u organizaciji Ambasade Mađarske i ŠOSMO "Vida Matjan" Kotor, juče je u koncertnoj dvorani (Crkvi Sv. Duha) održan koncert i otvorena izložba "Život i rad Bele Bartoka", povodom 135. godišnjice njegovog rođenja.

„Ovo je prilika da učenicima približimo i pružimo mogućnost podizanja obrazovanja na većem nivou kroz upoznavanje različitih kultura i umjetničkih dostignuća na svim poljima, a posebno na polju muzike", rekla je, pozdravljajući prisutne Laura Jovanović, direktorka ŠOSMO „Vida Matjan". Kako je kazala, kotorska muzička škola sa svojim prijateljima slavi 70 godina postojanja i truda kako bi se stvorila dobra tradicija i međunarodna saradnja koja značajnim koracima i dalje izgrađuje veliki dio umjetničke scene Crne Gore, što i ovaj događaj i pokazuje. „Kotor i Crna Gora imaju čime da se ponose. To će ovoga puta potvrditi sjajni profesori i učenici interpretirajući kompozicije mađarskih kompozitora kao i neke transkripcije poznatih mađarskih djela, a sve u cilju savremene, zdrave i evropske vrijednosti", zaključila je Jovanović.

Potom se prisutnima obratio i zamjenik amasadora Mađarske Zoltan Časlar govoreći o njegovom stvaralaštvu i brojnim dostignućima. „U životnom djelu Bele Bartoka možda je najznačajnije to da svako može pronaći nešto za sebe. Počevši od ranih djela koja su, prije svega, namijenjena djeci, pa sve do kompozicija koja iziskuju veliku vještinu umjetnika. Pomoću ove izložbe posjetioci će moći da upoznaju život i stvaralaštvo Bele Bartoka putem fotografija, citata i najvažnijih detalja iz njegovog bogatog života. Vjerujem da će ova izložba doprinijeti da ovaj kompozitor ne bude poznat samo među ljubiteljima klasične muzike, već da ga upoznaju i širi slojevi društva, jer njegova djela i život nose brojne i važne poruke današnjim generacijama", saopštio je Časlar.
Podsjetimo, Béla Bartók je jedan od najznačajnijih kompozitora 20. vijeka. Njegovo djelo i naučna dostignuća nisu od ogromnog uticaja samo na mađarsku i evropsku muziku, već su od epohalnog značaja za svjetsku kulturnu baštinu. Osim što je bio veoma značajan kompozitor, Béla Bartók je igrao istaknutu ulogu u etnografiji i sakupljanju narodne muzike Srednje Evrope (osim mađarske sakupljao je i narodnu muziku ostalih naroda u Karpatskom basenu, rumunsku, slovačku, srpsku i hrvatsku), ali je čak i u Sjevernoj Africi snimao arapsku narodnu muziku. Obilazio je sela sa fonografom-najranijom mašinom za snimanje i reprodukciju zvučnih zapisa i snimljeni materijal je obradio naučnom preciznošću. Mnogi motivi iz narodne muzike su se kasnije pojavili u njegovom muzičkom stvaralaštvu. Tijesno je sarađivao sa Zoltánom Kodály-em, takođe veoma poznatim mađarskim kompozitorom tog vremena, sa kojim su objavili zajedničku zbirku mađarskih narodnih pjesama.
Rođen je 1881. godine i već je u ranoj mladosti pokazao veliki talenat i interesovanje za muziku. Prvi bubanj je dobio kada je ima svega dvije godine i prema riječima majke ,cijeli dan je udarao po njemu. Klavir je počeo da svira sa 4 godine, a prve lekcije je dobivao od majke. Komponovanje je započeo sa 8 godina. Nakon završene srednje škole, obrazovanje je nastavio na Mađarskoj kraljevskoj akademiji muzike u Budimpešti, gdje je kasnije postao instruktor muzike i profesor. Godine 1940. se zbog rata preselio u SAD, ali nikada nije aplicirao za američko državljanstvo, jer se nakon završetka rata htio vratiti u Mađarsku. Za vrijeme svog boravka u SAD držao je predavanja na prestižnim fakultetima, kao što su Columbia (među ostalom o narodnoj muzici Južnih Slavena) i Harvardu. Uprkos želji da se vrati u Mađarsku, umire 1945. godine u New Yorku.
Njegova najpoznatija djela kao kompozitora su: opera Zamak vojvode plavobradog (1911), muzika za klavir Allegro barbaro (1911) i Mikrokosmos (1926-1937), baleti Drveni princ (1914-1916) i Čudesni mandarin (1918-1919), ali su značajna i njegova djela u oblasti kamerne i koncertne muzike.
Manifestacija "Dani mađarske kulture u Crnoj Gori" trajaće do 16. decembra.